Getting your questions ready
Getting your questions ready
Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
De orka is de grootste dolfijn ter wereld en een van de slimste jagers in zee. Met zijn zwart-witte tekening en metershoge rugvin is hij overal herkenbaar, van de poolzeeën tot de Straat van Gibraltar. Deze quiz test wat je weet over het leven van orka's: hoe ze jagen, hoe hun familiegroepen werken, hoe oud ze worden en welke rol ze spelen in films en documentaires. Ook de beruchte orka Tilikum uit SeaWorld Orlando komt aan bod, met vragen over zijn vangst, zijn leven in gevangenschap en de documentaire die daarover werd gemaakt.
Alle 28 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Onder welke andere naam staat de orka in het Nederlands bekend?
Zwaardwalvis
De naam verwijst naar de opvallende, hoge rugvin van het dier; bij de grotere mannetjes is die vin extra hoog en spits.
Q 02Waar zit de witte vlek waaraan een orka gemakkelijk te herkennen is?
Net boven de ogen
Ieder dier heeft een eigen, net iets afwijkend patroon, waardoor een geoefend oog individuele orka's kan identificeren.
Q 03Welke afwijking krijgen orka's in gevangenschap vaak?
Scheve rugvin
Mogelijk krijgt de zwaartekracht meer vat op de vin doordat deze dieren veel meer tijd aan de oppervlakte doorbrengen dan in het wild.
Q 04Welke tamme orka speelde Willy in de eerste ‘Free Willy’-film uit 1993?
Keiko
In de twee vervolgfilms werden robots gebruikt; de reeks bracht de problematiek van orka's in gevangenschap wereldwijd onder de aandacht.
Q 05Wie heeft in een pod van orka's meestal de leiding?
Oudste vrouwtje
Een kleine pod is meestal een familie met één volwassen mannetje, twee of drie vrouwtjes en een aantal jongen.
Q 06Hoe rusten orka's uit, aangezien ze nooit volledig in slaap kunnen vallen?
Ze laten hun hersenhelften om de beurt slapen
Een orka moet steeds naar het oppervlak komen om adem te halen en tegelijk alert blijven op bedreigingen.
Q 07Wat doen orka's met grote ijsschotsen om gevluchte zeehonden te pakken?
Ze laten ze kantelen
Hoewel orka's apex-roofdieren zijn, vormen wilde exemplaren geen reëel gevaar voor de mens.
Q 08Welke documentaire uit 2013 gaat over incidenten met orka's in gevangenschap?
Blackfish
De film verscheen drie jaar na de dood van trainster Dawn Brancheau en neemt vooral SeaWorld Orlando onder vuur.
Q 09Op welk onderdeel richten de orka's die bij de Straat van Gibraltar boten aanvallen zich?
Het roer
Geen enkele keer is daarbij doelgericht een mens aangevallen, zelfs niet wanneer een boot zonk.
Q 10Hoe hoog kan de rugvin van een orka maximaal worden?
2 meter
Juist aan die hoge, spitse vin zijn de grotere mannetjes in een groep meteen te herkennen.
Q 11Hoe vangen orka's voor de kust van Argentinië zeeleeuwen?
Door zich bewust te laten stranden
Orka's jagen samen: ze drijven prooien bijeen of zonderen juist een walviskalf af van zijn moeder.
Q 12Hoe oud worden vrouwtjesorka's gemiddeld?
50 jaar
Sommige vrouwtjes worden zelfs ouder dan 80; mannetjes halen gemiddeld een stuk minder en leven in gevangenschap korter dan in het wild.
Q 13Welk landzoogdier staat wel eens op het menu van de orka?
De eland
Verder eten orka's vis, pijlinktvissen, zeevogels zoals pinguïns en meeuwen, en zeezoogdieren zoals de Weddellzeehond en de zeeleeuw.
Q 21Hoelang duwde orka J35 'Tahlequah' in 2018 haar overleden kalf al zwemmend voort?
Tweeënhalve week
Ze droeg haar dode dochter met haar voorhoofd voort in de Stille Oceaan; de meest gangbare verklaring is dat ze rouwde.
Q 22Welk strafbaar middel wordt recent rond de Straat van Gibraltar op orka's afgeschoten?
Vuurwerk
Ook het beschieten van orka's door vissers die hen als concurrent zien, komt nog steeds voor.
Q 23Welke naam kreeg de rouwperiode van orka Tahlequah met haar dode kalf?
Tour of Grief
In 2025 overleed opnieuw een pasgeboren kalf van haar; dat jong droeg ze 11 dagen lang op haar neus mee.
Q 14Uit hoeveel orka's bestaat een pod doorgaans?
4 tot 30
Grote en kleine pods komen soms tijdelijk samen, waarschijnlijk om te paren of omdat het voordelen oplevert bij de jacht.
Q 15Welke natuuronderzoeker gaf de orka de wetenschappelijke naam Delphinus orca?
Carl Linnaeus
De publicatie dateert uit de achttiende eeuw, lang voordat DNA-onderzoek aantoonde dat er waarschijnlijk meerdere orkasoorten bestaan.
Q 16Welke zwemsnelheid kunnen orka's ongeveer halen?
56 km/u
Met die snelheid jagen ze in groepen op volle zee en langs de kust, waarbij ze prooien bijeendrijven of een walviskalf van de moeder scheiden.
Q 17In welke twee regio's zijn orka's vooral populair in dolfinaria en attractieparken?
Noord-Amerika en China
Orka's laten zich relatief gemakkelijk trainen, maar meer dan de helft van de dieren die nu in gevangenschap leven, is daar ook geboren.
Q 18Wat gebeurt er bij vrouwtjesorka's tussen hun 30e en 50e levensjaar?
Ze komen in de menopauze
Een grootmoeder die niet meer vruchtbaar is, leidt vaak de groep en geeft haar jacht- en overlevingskennis door aan de jongere dieren.
Q 19Hoeveel orka's leven er naar schatting wereldwijd?
50.000
Door hun kosmopolitische verspreiding over bijna alle wereldzeeën is een exact beeld van aantallen en verspreiding lastig te krijgen.
Q 20Hoe lang kan een mannetjesorka maximaal worden?
9,8 meter
Vrouwtjes blijven iets kleiner: zij worden gemiddeld 5,7 tot 6,6 meter lang en wegen gemiddeld 2,6 tot 3,8 ton.
Q 24Hoeveel types orka's worden in de wateren rond het Verenigd Koninkrijk aangetroffen?
Twee
Bij het ene type zijn de tanden gaver en zijn de mannetjes duidelijk langer; dat type zou uitsluitend van zeezoogdieren leven.
Q 25Door de afname van welke prooi wordt het Southern Resident-ecotype in de Salish Sea bedreigd?
Chinookzalm
Ook pcb's bedreigen hele orkapopulaties: de giftige stoffen hopen zich op in de top van de voedselketen en maken de dieren onvruchtbaar.
Q 26Waarvoor stond de orka symbolisch in de Nazcacultuur?
Moed
Nazca-krijgers werden vaak afgebeeld als orka met hoofden aan het lichaam; die afbeeldingen werden in de loop van de tijd steeds ingewikkelder.
Q 27In welk jaar vond de enige gedocumenteerde aanval van een wilde orka op een mens plaats?
1972
Het dier beet een surfer in zijn been en liet vrijwel meteen weer los; doelgericht is nooit een mens aangevallen, ook niet nadat een boot zonk.
Q 28Wie bracht in 1977 de cult-horrorfilm ‘Orca: The Killer Whale’ uit?
Dino De Laurentiis
De film volgt visser Nolan (Richard Harris), die een zwangere orka doodt en daarna wordt achtervolgd door een wraakzuchtig mannetje.