Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
De piano is een van de bekendste instrumenten van de westerse wereld: je vindt hem in concertzalen, scholen en huiskamers. Achter de toetsen schuilt een vernuftig mechaniek van hamers, vilt en snaren. Deze quiz gaat over de geschiedenis van het instrument, het verschil tussen een staande piano en een vleugel, de werking van de pedalen en het stemmen. Ook het beroemde Chopin Concours komt voorbij.
Alle 30 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Hoeveel toetsen hebben de meeste piano's sinds ongeveer 1885?
88
Het bereik loopt van A0 tot C8. Het aantal snaren ligt minder vast: dat kan per piano verschillen.
Q 02Hoe laat het linkerpedaal van een piano de toon klinken?
Zachter
Het patent op de uitvinding van het pedaal werd in 1783 verleend; sindsdien heeft elke piano er meerdere.
Q 03In welke stad wordt het Internationaal Frederick Chopin Piano Concours georganiseerd?
Warschau
De wedstrijd bestaat al sinds 1927 en is daarmee een van de oudste pianowedstrijden ter wereld.
Q 04Wat betekent het Italiaanse woord pianoforte letterlijk?
Zacht en sterk
Hoe luid een toon klinkt, hangt af van de kracht waarmee de toets wordt aangeslagen. Later werd de naam ingekort tot piano.
Q 05Wie vond tussen 1698 en 1709 in Florence de piano uit?
Bartolomeo Cristofori
Het nieuwe instrument droeg toen namen als gravicembalo col piano e forte en hammerklavier.
Q 06Hoe heet een mechanisch automatisch spelende piano?
Pianola
Een verwant instrument is de Disklavier, die zowel mechanisch als elektronisch speelt.
Q 07Welke vilten onderdelen drukken in rust tegen de pianosnaren om doorklinken te voorkomen?
Dempers
Bij de hoogste tonen ontbreken ze doorgaans, omdat die tonen veel korter doorklinken.
Q 08Welke toonladder vormen de witte en zwarte toetsen van een piano samen?
Chromatische
De witte toetsen zijn groot, de zwarte klein. Achter het toetsenbord zit een mechaniek van hamertjes dat de snaren raakt.
Q 09Tegen welke kant van de snaren slaan de hamers bij een vleugel?
Onderkant
De snaren liggen bij dit instrument horizontaal. Dat geeft een betere geluidsprojectie en nauwkeurigere toetscontrole.
Q 10Welke Griekse denker worstelde al met de verdeling van de twaalf tonen in een octaaf?
Pythagoras
De reine verhoudingen van octaaf, kwint en kwart zijn wiskundig niet te verenigen met de grote en de kleine terts.
Q 11Om de hoeveel jaar wordt het Chopin Concours sinds 1955 gehouden?
Vijf
De Poolse pianist die de eerste editie organiseerde, vernoemde de wedstrijd naar de componist Frédéric Chopin.
Q 12Welke componist schreef al zijn pianomuziek voor de fortepiano, de voorloper van de piano?
Mozart
De moderne piano werd in de loop van de 18e eeuw uit dat oudere instrument ontwikkeld.
Q 13Na welke seizoenen laat je een huiskamerpiano volgens de vuistregel stemmen?
Zomer en winter
Schommelingen in temperatuur en luchtvochtigheid en veelvuldig bespelen zorgen ervoor dat het instrument ontstemt.
Q 21Welke pianobouwer kreeg in 1783 het patent op de uitvinding van het pedaal?
Broadwood
Sinds die uitvinding heeft elke piano twee of drie pedalen.
Q 22Wat heeft een vleugel letterlijk volgens zijn Italiaanse naam pianoforte a coda?
Staart
In het Italiaans is pianoforte nog altijd de gewone term voor het instrument.
Q 23Hoe heet het gietijzeren frame waarin de snaren van een piano zijn gespannen?
Pantserraam
Hoeveel snaren er in dat frame zitten, verschilt per piano en hangt af van de mensuur die de fabrikant gebruikt.
Q 24Wat betekent de pianoterm tre corde letterlijk?
Q 14Onder welke groep nam de piano in de 18e en 19e eeuw een grote vlucht?
Gegoede burgerij
Pianoles werd in die tijd voor velen een deel van de muzikale opvoeding, en een groot deel van de pianoliteratuur stamt uit deze periode.
Q 15Waarmee waren de hamertjes van de eerste piano's aanvankelijk omspannen?
Leer
Later kwam er samengeperst vilt voor in de plaats, wat een rondere, meer zangerige toon opleverde.
Q 16Welke componist kende de instrumenten van de vroege Duitse pianobouwer Silbermann al?
Johann Sebastian Bach
De stap van klavecimbel naar pianoforte was enorm: er was een nieuw type instrument ontstaan met een totaal andere klank.
Q 17Waarop zijn volledig elektronische uitvoeringen zoals digitale piano's gebaseerd?
Samples
Ze kwamen op de markt met de komst van digitale signaalverwerking en micro-elektronica.
Q 18Naar welk onderdeel brengen de kammen van een piano de trillingen van de snaren over?
Zangbodem
Er is een kam voor het midden- en hogetonengebied en een aparte baskam voor het lagetonengebied.
Q 19Waar werd het gietijzeren raam voor piano's voor het eerst toegepast?
Amerika
Met ijzer konden de snaren strakker worden gespannen dan in de houten frames van daarvoor, wat krachtiger fortes en betere stembaarheid gaf.
Q 20Tot welke instrumentenfamilie wordt de piano gerekend?
Citerfamilie
De piano is tegelijk een slag-, toets- en snaarinstrument, bespeeld met één toetsenbord.
Drie snaren
De term wordt gebruikt wanneer het linkerpedaal weer in de oorspronkelijke positie wordt gebracht.
Q 25Hoeveel kilo trekkracht oefenen alle snaren van een piano samen ongeveer uit?
18.000
Die kracht wordt opgevangen door het gietijzeren frame waarin de snaren zijn gespannen.
Q 26Welke naam wordt ook gebruikt voor een staande huiskamerpiano?
Pianino
Zo'n instrument wordt meestal tegen de muur geplaatst en heeft vrij weinig ruimte nodig.
Q 27Hoe heet de stemming die tegenwoordig op piano's wordt gebruikt?
Gelijkzwevend
In deze stemming kan in elke toonsoort worden gespeeld, omdat de tonen onderling ongeveer zuiver klinken.
Q 28Welke pianobouwer vond in 1822 het repetitiemechaniek uit?
Erard
De hamer valt na de aanslag niet helemaal terug maar wordt halverwege opgevangen, zodat dezelfde toets sneller achter elkaar kan klinken.
Q 29Hoe heet het aanpassen van de hardheid en spanning van het vilt op pianohamers?
Intoneren
De hardheid van het vilt bepaalt hoe hard de klank van het instrument is.
Q 30Welk pedaal laat alleen de snaren doorklinken waarvan de toets al is ingedrukt?
Sostenutopedaal
Alleen de grotere vleugelpiano's en sommige staande piano's hebben zo'n pedaal.