Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
De robijn is een rode edelsteen die al sinds de oudheid wordt gewaardeerd. Deze quiz gaat over zijn herkomst, zijn hardheid en de plek die hij kreeg in geschiedenis en Bijbel. Je krijgt ook vragen over synthetische robijn: wie hem voor het eerst maakte en hoe de Verneuil-methode werkt. Daarnaast komt een beroemde naamgenote aan bod: Ruby Bridges, het meisje dat in 1960 als eerste zwarte leerling naar een blanke basisschool ging.
Alle 30 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Uit welke taal komt het woord ‘ruber’, waarvan de naam robijn is afgeleid?
Latijn
Het woord betekent rood. De rode kleur van de edelsteen wordt hoofdzakelijk door chroom veroorzaakt.
Q 02Bij de doortocht van welke orkaan verloor Ruby Bridges in 2005 haar huis?
Katrina
Dezelfde orkaan verwoestte ook grotendeels de William Frantz Public School, haar vroegere basisschool.
Q 03Welke natuurlijke edelsteen is als enige harder dan robijn?
Diamant
Robijn zelf heeft een hardheid van 9 op de hardheidsschaal van Mohs.
Q 04In welke stad werd Ruby Bridges als eerste zwarte leerling toegelaten op een blanke school?
New Orleans
Ze ging naar de William Frantz Public School, tot dan toe een basisschool met uitsluitend blanke leerlingen.
Q 05Welke president reikte Ruby Bridges in 2001 de Presidential Citizens Medal uit?
Bill Clinton
De uitreiking vond plaats op 8 januari; in 2012 volgde nog een eregraad van een universiteit.
Q 06Hoe heten de variëteiten van het mineraal korund die geen robijn zijn?
Saffier
Robijn is de rode variëteit van korund; die kleur komt vooral door chroom.
Q 07Door inwerking waarvan kan de kleur van een robijn veranderen?
Warmte
Schoonmaken is geen probleem: robijn kan zonder problemen gereinigd worden.
Q 08Aan welk feest deed de schreeuwende menigte bij de schoolpoort Ruby Bridges denken?
Mardi Gras
De volkstoeloop en het rumoer riepen bij het meisje die associatie op, zo vertelde ze later.
Q 09Welk land noemen de oudste schriftelijke bronnen over de winning van robijnen?
Birma
Via handelswegen kwamen de stenen vandaar terecht aan de hoven en in de tempels van de oude Egyptenaren en Grieken.
Q 10Voor welk onderdeel van precisiehorloges wordt robijn gebruikt?
Lagers
Synthetische robijn is betrekkelijk goedkoop, terwijl natuurlijke robijnen uitzonderlijk zeldzaam zijn.
Q 11Wie escorteerden Ruby Bridges en haar moeder op de eerste dag naar haar nieuwe school?
US Marshals
Aan de schoolpoort stond een woedende menigte hen op te wachten.
Q 12Welke bijnaam kreeg de robijn omdat hij het hart zou versterken en kracht teruggeven?
Levenssteen
In de oudheid en de Middeleeuwen kende men aan robijnen ook magische krachten toe.
Q 13Waarmee dreigde een vrouw tijdens het protest tegen leerling Ruby Bridges?
Vergiftiging
Het meisje mocht daarom niet naar de schoolkantine en at alleen wat ze van thuis had meegebracht.
Q 21Welke kleur krijgt een Verneuil-robijn die haaks op het breukvlak wordt geslepen?
Helderrood
Dat is de gewenste kleur; bij een andere slijprichting ontstaat vaak een violettige zweem.
Q 22Welk verschijnsel geeft robijn in twee haaks gepolariseerde richtingen een andere kleur?
Pleochroïsme
Door dit effect krijgt een synthetische robijn vaak een violettige zweem.
Q 23In welke stad wijdde een kindermuseum in 2007 een expositie aan Ruby Bridges en Anne Frank?
Indianapolis
De tentoonstelling ging ook over het leven van Ryan White.
Welke kinderpsychiater begeleidde Ruby Bridges in haar eerste jaar op William Frantz?
Q 14In de Orde van de Negen Edelstenen van welk land is de robijn een van de negen stenen?
Thailand
Robijn heeft ook een mythologische betekenis en gold eeuwenlang als een steen met magische krachten.
Q 15Welke kleurstof krijgt het aluminiumoxidepoeder bij de Verneuil-methode voor robijn?
Chroomoxide
Het poeder valt door een waterstof-zuurstofbrander, smelt in de vlam en kristalliseert daarna uit op een boule.
Q 16Welke baan kreeg de vader van Ruby Bridges van een buur nadat hij was ontslagen?
Huisschilder
Mensen van over het hele land stuurden de familie bovendien steunbetuigingen en cadeaus.
Q 17Welk beroep had Ruby Bridges 15 jaar lang voordat ze fulltime huismoeder werd?
Reisagente
Ze trouwde in 1984 met Malcolm Hall en kreeg vier zonen.
Q 18Met welk voorwerp worden de ronde kleurlaagjes in een Verneuil-robijn vergeleken?
Grammofoonplaat
Wie de kleurzonering zorgvuldig bekijkt, kan zo een synthetische steen herkennen.
Q 19Op welke datum ging Ruby Bridges voor het eerst naar de William Frantz Public School?
14 november 1960
Omdat men het gerechtelijk bevel op alle mogelijke manieren probeerde tegen te houden, miste ze de start van het schooljaar.
Q 20Welke lerares was als enige bereid les te geven aan Ruby Bridges?
Barbara Henry
Ze was afkomstig uit Boston; alle andere leerkrachten weigerden een zwarte leerling les te geven.
Robert Coles
Hij bezocht haar elke week thuis en schreef later een kinderboek over haar verhaal.
Q 25In welk jaar kondigde Auguste Verneuil aan robijnen op commerciële schaal te kunnen maken?
1903
Zijn stenen zijn opvallend insluitselvrij en fysisch gelijk aan natuurlijk gevormde exemplaren.
Q 26Van welke universiteit kreeg Ruby Bridges in 2012 een eregraad?
Tulane
Ze ontving de eregraad op 19 mei, tijdens de jaarlijkse afstudeerceremonie.
Q 27Hoeveel jaar waren de grootouders van Ruby Bridges deelpachter toen ze moesten verhuizen?
25
Ook de kruidenier waar de familie haar inkopen deed, wilde hen niet langer als klant.
Q 28In welk hoofdstuk van het Bijbelboek Job wordt robijn genoemd als schat die de mens zoekt?
28
Het hoofdstuk zet zulke schatten af tegen de onschatbare en onvindbare wijsheid van God.
Q 29Tot welke hoogte groeit het kristal bij de Verneuil-methode ongeveer?
5 centimeter
Het kristal groeit doordat er steeds regelmatig kleine beetjes poeder op vallen.
Q 30Welke kunstenaar maakte het Remember Them-monument met een beeld van de jonge Ruby Bridges?
Mario Chiodo
De onthulling in 2011 viel samen met haar bezoek aan de St. Pauls Episcopal School in Oakland.