Getting your questions ready
Getting your questions ready
Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
Smaragd is de groene koning van de edelstenen: een variëteit van beril die haar kleur aan chroom dankt en bijna altijd een 'tuin' van insluitsels meedraagt. Farao's, Romeinse keizers en Turkse sultans waren er al dol op. Deze quiz gaat over de scheikunde en het ontstaan van de steen, de oude mijnen in Egypte, het slijpen en de imitaties, en over het moedermineraal beril met al zijn kleuren.
Alle 30 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01In welk metaal worden smaragden meestal gevat?
Goud
Ze worden gewoonlijk verwerkt als solitaire siersteen of samen met diamanten.
Q 02Met welk sterrenbeeld wordt de smaragd in de astrologie geassocieerd?
Stier
De steen hoort in de astrologie ook bij de maand mei.
Q 03Waardoor is een smaragd vaak troebel?
Insluitsels
Minder fraaie stenen worden getrommeld of als cabochon bol geslepen.
Q 04Naar welke vorstin zijn de oudste smaragdmijnen in Opper-Egypte genoemd?
Cleopatra
Egyptenaren, Grieken, Romeinen, Arabieren en Osmaanse Turken hebben er volgens archeologen gewerkt.
Q 05Wat betekent het Oudgriekse woord smáragdos, waarvan 'smaragd' is afgeleid?
Groene edelsteen
De Grieken gebruikten die naam ook voor allerlei andere groene stenen.
Q 06Welke eretitel draagt de smaragd onder de edelstenen?
Koning
De oudst bekende toepassingen in sieraden en amuletten dateren van duizenden jaren voor Christus.
Q 07Welke Romeinse keizer keek door een lensvormig geslepen smaragd naar gladiatorengevechten?
Nero
De steen kwam waarschijnlijk uit de oude mijnen in Opper-Egypte.
Q 08Welk element geeft smaragd meestal zijn groene kleur?
Chroom
Smaragd geldt als de edelste steen uit de berilgroep.
Q 09Waar zijn smaragden, ondanks hun broosheid, niet gevoelig voor?
Gewone huishoudzuren
Minder fraaie exemplaren worden getrommeld of bol geslepen als cabochon.
Q 10In welke Romeinse stad zijn, net als in Egyptische farao's graven, smaragden gevonden?
Pompeï
Ook in het nabijgelegen Herculaneum kwamen smaragden tevoorschijn.
Q 11In welke taalfamilie werden de vulgair-Latijnse varianten esmaraldus en esmaralda leidend?
Romaanse talen
In modern Spaans heet de steen esmeralda, wat ook een meisjesnaam is.
Q 12In welk Nieuwtestamentisch boek ziet een regenboog rond de troon eruit als smaragd?
Openbaring van Johannes
Dat boek dateert van circa 95 n.Chr.
Q 13Met welk Frans woord duidt de vakman de typische inwendige tekening van een smaragd aan?
Jardin
Zulke onzuiverheden gelden als bewijs van echtheid tegenover synthetische stenen, zolang het er niet te veel zijn.
Q 21Door welke combinatie van processen ontstaat smaragd?
Opdringend magma en metamorfose
Afzettingen komen daarom voor in pegmatietgangen of in de omgeving daarvan.
Q 22Welke Middelnederlandse dichter schreef rond 1270 'Smaragdus es des mirauden name'?
Jacob van Maerlant
Het Middelnederlandse miraude was ontleend aan het Middelfranse emeraude.
Q 23In welk decennium paste de Amerikaanse edelsteenindustrie de definitie van smaragd aan?
Zestiger jaren
Die ruimere definitie wordt in Europa niet erkend.
Q 14Waar in Istanboel liggen naar verluidt de fraaiste smaragden uit de Egyptische mijnen?
Topkapıpaleis
Andere topstenen uit die groeven zouden in de Iraanse schat liggen.
Q 15In welk bijbelboek staat de smaragd in het borstschild van de hogepriester?
Exodus
In Ezechiël 28:13 hoort de smaragd bij de edelstenen waarmee de bewoner van Eden bekleed was.
Q 16Wat is het zogenoemde smaragdslijpsel, dat bij zeer fraaie stenen wordt toegepast?
Speciaal trappenslijpsel
Heldere, zuivere stenen worden ook wel in het briljantslijpsel geslepen.
Q 17Door welk element gekleurde stenen mochten in de VS voortaan ook als smaragd worden verkocht?
Vanadium
De aanpassing van de definitie kwam er op aandringen van de edelsteenindustrie.
Q 18Voor welke huwelijksverjaardag is de smaragd in sommige culturen het traditionele geschenk?
55e
De kleur van de steen werd synoniem met de officieel erkende kleur smaragdgroen.
Q 19Boven welke temperatuur verliezen smaragden hun kleur?
700 °C
Smaragden zijn zeer broos en gevoelig voor stoten, druk en hitte.
Q 20Wanneer werd de Engelse term emerald volgens Webster's voor het eerst gebruikt?
14e eeuw
Het woord kwam via het Oudfrans esmeraude en het Middelfrans emeraude in het Engels terecht.
Q 24Van welke steen is bij een imitatiesmaragd vaak het bovenste deel gemaakt?
Granaat
Op zijn kop op een wit vel papier verraadt zo'n steen zich door een rode gloed.
Q 25In de orde van welk land is de smaragd een van de negen edelstenen?
Thailand
Bijzondere smaragden maken deel uit van schatten en museumcollecties over de hele wereld.
Q 26Wat is de chemische formule van smaragd?
Be3Al2(SiO3)6
Hoe helderder de steen, hoe hoger de prijs die ervoor wordt betaald.
Q 27Waar in Oostenrijk liggen smaragdafzettingen die al bij de Romeinen bekend waren?
Habach-dal
In Afrika zijn Zambia, Zimbabwe, Zuid-Afrika en Nigeria belangrijke smaragdlanden.
Q 28Waarom ontstaan er nauwelijks alluviale smaragdafzettingen?
Soortelijk gewicht lijkt op dat van kwarts
Kristallen worden bijna uitsluitend uit het moedergesteente gewonnen, waar ze in kleine gangen of holten groeiden.
Q 29Van welk voorwerp zijn de kleine 'Spijky'-sporen in synthetische smaragd afkomstig?
Platinakroes
Een synthetische smaragd heeft verder alle fysische en chemische eigenschappen van de natuurlijke steen.
Q 30Aan welke rivier bij Jekaterinenburg liggen de Russische smaragdvindplaatsen?
Tokovaja
De belangrijkste vindplaatsen liggen tegenwoordig in Colombia, Brazilië en de VS.