Getting your questions ready
Getting your questions ready
Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
Steekmuggen zijn in de Lage Landen vooral irritant, maar wereldwijd horen ze tot de dodelijkste dieren die er bestaan. Alleen de vrouwtjes steken, en dat doen ze om eitjes te kunnen leggen. Deze quiz test wat je weet over het leven van de mug: hoe ze haar gastheer vindt, waarom ze zoemt, hoe je haar bestrijdt en welke rol ze speelt bij de verspreiding van malaria. Van de geveerde antennes van de mannetjes tot de Ig Nobelprijs voor Limburgse kaas: na deze vragen kijk je anders naar dat gezoem in de slaapkamer.
Alle 30 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01In welk soort gebied komen steekmuggen als enige niet voor?
Rond de polen
Door de opwarming van de aarde wordt het verspreidingsgebied van veel soorten groter; de malariamug rukt zo op naar het noorden.
Q 02Waarmee voeden mannelijke steekmuggen zich uitsluitend?
Plantensappen zoals nectar
Alleen de vrouwtjes steken: zij hebben de eiwitten uit bloed nodig om eitjes te kunnen leggen, een paar honderd per bloedmaaltijd.
Q 03Welk afweermiddel zit in veel populaire antimuggenproducten?
DEET
Bij te hoge concentraties tast het middel ook de menselijke slijmvliezen aan, en bij bepaalde longaandoeningen ligt die grens aanzienlijk lager.
Q 04Welk virus kan door geen enkele muggensoort worden verspreid?
Hiv
De muggenbeet zelf is niet gevaarlijk, maar de organismen in het speeksel van de mug wel.
Q 05Waar komt de malariamug, anders dan velen beweren, niet op af?
Licht
Onderzoekers proberen muggen daarom massaal te lokken met een geurcocktail van aceton, melkzuur en het zweet van zweetvoeten.
Q 06Waarmee vangen mannelijke steekmuggen het gezoem van de vrouwtjes op?
Geveerde antennes
Het gezoem is een lokroep: steekmuggen leven in het donker en gebruiken geluid om elkaar te kunnen vinden.
Q 07Aan welke geur hebben steekmuggen een hekel?
Citroengeur
Die geur zorgt ervoor dat ze het menselijk lichaam niet goed meer kunnen waarnemen; een extract van citroenmelisse werkt daarom verwarrend.
Q 08Waar in het water zijn steekmuggenlarven meestal te vinden?
Net onder het wateroppervlak
Daar is de concentratie zuurstof het hoogst; bij verstoring duiken de larven al kronkelend onder.
Q 09Welke aquariumvis wordt in de tropen graag ingezet om muggenlarven op te eten?
Gup
In Nederland worden daarvoor de zonnebaars of de Amerikaanse hondsvis gebruikt, omdat die zich zeer snel voortplanten.
Q 10Welke kaas lokt de malariamug volgens Ig Nobel-bekroond onderzoek even sterk als zweetvoeten?
Limburgse kaas
Twee Nederlandse onderzoekers kregen er in 2006 de Ig Nobelprijs voor de biologie voor; het blad Nature weigerde het artikel te plaatsen.
Q 11Hoeveel inheemse soorten steekmuggen zijn er in de Lage Landen bekend?
32
De gewone steekmug is van al die soorten de meest algemene; daarnaast duiken geregeld exoten op die zich hier nauwelijks permanent kunnen vestigen.
Q 12Hoe lang moet water blijven staan om muggenlarven tot ontwikkeling te laten komen?
Een week tot 14 dagen
Daarom helpt het om vogelbadjes, regentonnen, oude banden en dakgoten regelmatig te legen of te verversen.
Q 13Welk land werd in augustus 2021 door de WHO malariavrij verklaard?
China
De ziekte was daar toen vier jaar lang niet meer geconstateerd.
Q 21Hoeveel mensen raken jaarlijks besmet met een ziekte die door steekmuggen wordt verspreid?
700 miljoen
Wereldwijd zijn steekmuggen verantwoordelijk voor de dood van 1 op de 17 mensen; in Nederland en België blijven ze hooguit irritant.
Q 22Voor welke toepassing geldt een uitzondering op het internationale verbod op DDT?
Muurimpregnering tegen malariamuggen
De WHO beveelt die toepassing zelfs aan; het middel breekt slecht af en blijft jarenlang in de natuur actief.
Q 23Hoeveel soorten steekmuggen zijn er wereldwijd beschreven?
3.531
Daarvan zijn er 36 in Nederland waargenomen; de meeste soorten zijn 's nachts actief.
Q 14Hoe vaak legt een vrouwtjessteekmug ongeveer eitjes?
Eens in de drie dagen
Per bloedmaaltijd kan ze een paar honderd eitjes leggen; de larven groeien altijd op in water.
Q 15Wat voorkomt het soortspecifieke zoemgeluid van vrouwelijke steekmuggen?
Paring met een andere soort
Het gezoem is vooral goed hoorbaar als de mug dichtbij komt en hangt rechtstreeks samen met de voortplanting.
Q 16Voor welke dieren is de door muggen verspreide veeziekte blauwtong vooral gevaarlijk?
Schapen
Ook koeien kunnen ziek worden en vertonen symptomen, maar onder hen is de sterfte duidelijk lager.
Q 17Waaraan danken rode muggenlarven hun kleur?
Een zuurstofbindende stof
Deze larven leven op de bodem, waar minder zuurstof is, en komen slechts af en toe omhoog gekronkeld om adem te halen.
Q 18Van welke muggenfamilie zijn de rode muggenlarven afkomstig?
Dansmuggen
Steekmuggenlarven zijn juist zwart en filteren kleine eencellige algjes en diertjes uit het water.
Q 19Hoe spoort de gewone steekmug zoogdieren en vogels in eerste instantie op?
Visueel
Geuren en warmteverschillen merkt de mug pas op als ze dichterbij is; menselijk zweet bevat naar schatting 300 tot 400 verschillende stoffen.
Q 20Wie financiert het onderzoek naar een geurcocktail die malariamuggen in vallen lokt?
Bill & Melinda Gates Foundation
Deze liefdadigheidsorganisatie werd opgericht door Bill Gates en zijn ex-vrouw.
Q 24Onder welke bijnaam stond kinine bekend omdat een kloosterorde het naar Europa bracht?
Jezuïetenpoeder
Kinine wordt nog steeds veel gebruikt bij gecompliceerde malaria tropica, vaak per injectie, al neemt de resistentie in Zuidoost-Azië toe.
Q 25Hoeveel mensen sterven er volgens historicus Timothy Winegard jaarlijks door muggen?
2 miljoen
Winegard schat het aantal muggen op zo'n 110 biljoen en stelt dat muggenepidemies militaire en civiele catastrofes hebben veroorzaakt.
Q 26Welk deel van de muggen is binnen twee weken dood na besmetting met Beauveria bassiana?
90%
De overlevers vliegen slechter, eten slecht en de parasieten die ze meedragen ontwikkelen zich langzamer.
Q 27Tot hoeveel geslachten behoren de steekmuggen die zich in Nederland gevestigd hebben?
Zes
Het Nederlands Soortenregister telt 34 gevestigde soorten; het grootste geslacht levert er in zijn eentje 11.
Q 28Welke nationaliteit heeft muggenhistoricus Timothy Winegard?
Canadees
Winegard wijst ook op het nut van muggen als bestuivers en als voedsel voor vleermuizen, vogels en vissen.
Q 29In welk Afrikaans land wordt DDT sinds 2006 met goedkeuring van de WHO weer ingezet?
Tanzania
Het middel werkt zelfs tegen resistente muggen, omdat ze worden afgeschrikt zodra ze het insecticide waarnemen.
Q 30Tot welk geslacht behoren de meeste exotische steekmuggen in de Lage Landen?
Aedes
Deze exoten kunnen zich bijna niet permanent in onze omgeving vestigen; tot hetzelfde geslacht behoren ook de tijgermug en de gelekoortsmug.