Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
Triceratops is een van de bekendste dinosauriërs: een enorme planteneter met drie hoorns, een hoornsnavel en een breed nekschild, die aan het eind van het tijdperk van de dinosauriërs in Noord-Amerika leefde. Deze quiz gaat over de ontdekking en naamgeving, de bouw van schedel en skelet, de groei van jong tot volwassen dier en de eeuwige vijand Tyrannosaurus. Van makkelijke weetjes tot vragen voor echte kenners: test wat je weet en lees bij elk antwoord een korte uitleg.
Alle 30 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Wat betekent de naam Triceratops?
Driehoorngezicht
De eerstbenoemde soort is Triceratops horridus; later werden nog eens zestien soorten benoemd, waarvan de meeste nu niet meer als apart gelden.
Q 02Waardoor werd Triceratops vermoedelijk 66 miljoen jaar geleden uitgeroeid?
Meteorietinslag
Daarmee was Triceratops een van de laatste grote dinosauriërs.
Q 03Waar stonden de twee lange hoorns van Triceratops?
Boven de ogen
Een derde, kortere hoorn stond op de neus.
Q 04Met welk hedendaags dier komt Triceratops in afmetingen overeen?
Olifant
Triceratops geldt als een van de grootste bekende ceratopiërs.
Q 05In welk tijdvak leefde Triceratops?
Laat-Krijt
Preciezer gezegd leefde het dier in het Maastrichtien, in het gebied van het huidige Noord-Amerika.
Q 06Waarmee was de huid van Triceratops bedekt?
Schubben
Welke kleur ze hadden is onbekend; meestal wordt een grauwe tint aangenomen, zoals bij huidige grote zoogdieren.
Q 07Welk Nederlands museum stelt het triceratopsskelet „Dirk” tentoon?
Naturalis
Het skelet is aangevuld met geprinte onderdelen van nog eens drie individuen.
Q 08Met welk gereedschap worden de knippende kaken van Triceratops vergeleken?
Tuinscharen
De tanden vormden samen één harde, scherpe snijrand waarmee planten werden fijngeknipt.
Q 09In welk jaar benoemde Othniel Charles Marsh het geslacht Triceratops?
1889
Aanleiding was de ontdekking dat de schedel behalve twee hoorns bovenop ook één hoorn op de snuit had.
Q 10Welk klimaat heerste er in het leefgebied van Triceratops?
Subtropisch
Er viel vrij veel regen, maar de vele rivieren voerden het water snel af, zodat er geen moerassen ontstonden.
Q 11Wat toont de door een Tyrannosaurus afgebeten hoorn van triceratopsschedel SUP 9713?
Sporen van genezing
Het dier wist de aanval dus kennelijk met succes af te slaan.
Q 12Voor welk dier hield Marsh de in 1887 bij Denver gevonden hoorns van Triceratops?
Bizon
Hij dacht aan een uitgestorven soort uit het Plioceen, hoewel hem was verteld dat de vondst uit veel oudere lagen kwam.
Q 13Waardoor ontstond volgens een studie uit 2022 het gat in het nekschild van „Big John”?
Gevecht met soortgenoot
In het gedeeltelijk genezen bot zouden nog de zwavelverbindingen aanwezig zijn die zich bij ontstekingen vormen.
Q 21Welk hedendaags dier vormt, zoals voor Triceratops is verondersteld, een kring om zijn jongen?
Muskusos
De volwassen dieren zouden met de koppen naar buiten hebben gestaan om roofdieren af te weren, maar verdere aanwijzingen daarvoor ontbreken.
Q 22Welke illustrator beeldde als eerste het gevecht tussen Triceratops en Tyrannosaurus af?
Charles Knight
Het tafereel werd een van de klassieke scènes uit de populaire verbeelding van de oertijd.
Q 23Welke resten zijn nog nooit als die van Triceratops geïdentificeerd?
Eierfragmenten
Vermoedelijk legde het dier elk jaar eieren in een nest, maar nesten of broedkolonies zijn niet bekend.
Q 14Welke lengte bereiken de langste schedels van Triceratops?
2,2 meter
Mede door het grote nekschild is de kop bijna net zo lang als de romp.
Q 15Wat kan de soortaanduiding „horridus” in het Latijn onder meer betekenen?
Schrikwekkend
Dat zou verwijzen naar het avontuur van de cowboy die de schedel vond; de aanduiding kan ook ‘ruw’ betekenen, naar het ruwe oppervlak van de schedel.
Q 16Wat was Tyrannosaurus volgens Jack Horner, afgaand op bijtsporen op triceratopsfossielen?
Aaseter
De bijtsporen zouden zijn ontstaan bij het afknagen van dieren die spontaan dood waren neergevallen.
Q 17Naar welke universiteit ging de halve ton zware schedel van Triceratops horridus?
Yale
De schedel werd het holotype, het naamdragende fossiel van de soort, met inventarisnummer YPM 1820.
Q 18Aan welke dinosauriër dacht Marsh aanvankelijk dat Triceratops nauw verwant was?
Stegosaurus
Hij nam daarom een tijdje aan dat Triceratops met rugplaten en beenpantser was uitgerust.
Q 19In welke Nederlandse stad kwam in 1956 door een ruil een triceratopsschedel terecht?
Delft
De schedel werd geruild voor fossielen van Timor en raakte tijdens het transport door een storm zwaar beschadigd.
Q 20Welk geslacht is volgens John Scannella slechts een zeer oude en grote Triceratops?
Torosaurus
Het geslacht is gebaseerd op de 32e schedel die John Bell Hatcher voor Marsh opgroef.
Q 24In welke formatie komt Triceratops prorsus alleen in het bovenste derde deel voor?
Hell Creek
De conclusie volgde uit een analyse van vijftig schedels; T. horridus kwam alleen in de onderste twee derde voor.
Q 25Waartoe ontwikkelde het nekschild van Triceratops zich volgens John Ostrom vooral?
Kaakspieren verlengen
Peter Dodson wierp tegen dat langere spieren niet krachtiger zijn dan korte.
Q 26Door welk soort dier bleek de geslachtsnaam Diceratops al bezet te zijn?
Wesp
Daarom kreeg het geslacht in 2007 de nieuwe naam Nedoceratops.
Q 27Ten westen van welke toenmalige zeearm lag het leefgebied van Triceratops?
Western Interior Seaway
Die golf reikte naar het noorden tot ongeveer de huidige Canadese grens.
Q 28Hoe heet het geleidelijke proces waarbij T. prorsus uit T. horridus zou zijn ontstaan?
Anagenese
Het gaat om evolutionaire ontwikkeling binnen één populatie; de oudere soort werd systematisch in oudere lagen gevonden.
Q 29Bij welke groep ceratopiden plaatste Thomas Lehman Triceratops in 1990 definitief?
Chasmosaurinae
Eerder gold Triceratops als verwant van ceratopiden met een kort nekschild; Charles Mortram Sternberg betwijfelde dat in 1949 als eerste.
Q 30Hoe heet het blok van vier vergroeide voorste halswervels van Triceratops?
Syncervicale
De nek moest heel sterk zijn om het gewicht van de enorme kop te dragen.