Getting your questions ready
Getting your questions ready
Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
Uilen zijn de jagers van de nacht: grote ogen die vast in de schedel staan, een kop die 270 graden kan draaien en oren die zo scherp zijn dat ze een muis in het pikkedonker vangen. Deze quiz gaat over hun lichaamsbouw, hun jacht- en broedgedrag, hun evolutie en de rol die ze spelen in verhalen en bijgeloof, van Jheronimus Bosch tot Harry Potter. Van makkelijke vragen voor beginners tot weetjes waar zelfs vogelaars over moeten nadenken.
Alle 29 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Wat proberen wetenschappers te ontdekken door braakballen uit te pluizen?
Het dieet van de uil
Een braakbal zit vol onverteerbare beenderen, haar en pluimen; onderzoekers passen de botjes weer in elkaar.
Q 02Waarvan zijn uilen in westerse culturen het symbool?
Wijsheid en dwaasheid
Een nachtdier dat ziet wat anderen niet zien geldt als wijs, maar de schalkse Tijl Uilenspiegel hield de mensheid juist een spiegel van dwaasheid voor.
Q 03Hoeveel graden kan een uil zijn kop in totaal draaien?
270°
Een uil kan zijn ogen niet naar links of rechts bewegen: zijn grote ogen laten in de schedel geen ruimte over voor oogspieren.
Q 04Welke kleuren hebben de veren van de meeste uilen?
Bruin, zwart, wit en grijs
Die mengeling biedt camouflage: een uil die in een boom zit, is in het bos bijna niet zichtbaar.
Q 05Hoe heten de twee families waarin de orde van de uilen wordt onderverdeeld?
Echte uilen en kerkuilen
Grotere soorten jagen op kleine zoogdieren en vogels, terwijl andere soorten voornamelijk insecten eten.
Q 06Hoe doodt een uil zijn prooi?
Door krachtig met zijn klauwen te knijpen
Hij wacht tot hij geen hartslag meer voelt en verscheurt de prooi pas daarna; voor zijn jongen snijdt hij met een speciale klauw kleine stukjes af.
Q 07Wat is de wetenschappelijke naam van de orde van de uilen?
Strigiformes
Door hun nachtelijke leefwijze worden uilen soms nachtroofvogels genoemd, al zijn ze niet verwant aan de echte roofvogels.
Q 08Welk jong krijgt in een uilennest het meeste eten?
Jong dat het meest bedelt
Daardoor komt het kleinste en zwakste jong weleens om van de honger; bij voedselgebrek wordt een van de jongen soms zelfs opgegeten.
Q 09Waardoor kunnen uilen bij weinig licht goed zien?
Reflecterende laag achter het netvlies
Het licht wordt een tweede keer door het netvlies gestuurd; dichtbij ziet een uil daarentegen niet scherp.
Q 10Welke vorm hebben de eieren van uilen?
Rond
Het vrouwtje begint al te broeden zodra het eerste ei is gelegd, waardoor het eerste en het laatste jong duidelijk in grootte verschillen.
Q 11Hoeveel wervels heeft de nek van een uil?
14
Dankzij die nekwervels kan een uil zijn kop ronddraaien of zelfs ondersteboven keren, wat nodig is omdat zijn ogen vast in de schedel staan.
Q 12Welke leeftijd halen uilen in het wild vaak niet?
3 jaar
Vooral kerkuilen en steenuilen worden vaak aangereden, en uilen vliegen ook tegen gespannen kabels aan; in een dierentuin worden ze ouder.
Q 13Welk kenmerk van de slagpennen maakt de vlucht van uilen bijna geruisloos?
Franjes aan de voorzijde
Die breken de geluidsgolven die ontstaan als lucht langs de bovenkant van de vleugel stroomt; donsveren elders op het lichaam absorberen de rest.
Q 21Hoe lang geleden splitsten de uilen zich volgens genetisch onderzoek af van andere vogels?
80 miljoen jaar
Uilen zijn dus niet verwant aan de roofvogels, die twee andere orden vormen: de Accipitriformes en de Falconiformes.
Q 22In hoeveel van de 17 pogingen vingen uilen in een experiment een muis in een volledig donkere kamer?
13
Uilen vormen op basis van geluid een plattegrond van hun omgeving, zoals mensen dat met visuele informatie doen.
Q 23Uit welk tijdperk stammen de oudst gevonden fossiele uilen?
Paleoceen
Dat tijdperk ligt 65 tot 56 miljoen jaar terug; andere oude fossielen behoren tot de uitgestorven familie Protostrigidae.
Q 14Welke uilensoort eet de meeste muizen van alle uilen?
Kerkuil
Deze soort is bovendien afhankelijk van oude schuren als nestplaats en heeft het door schaalvergroting in de landbouw soms erg moeilijk.
Q 15Welk aandeel van het voedsel van uilen bestaat uit muizen?
80%
Omdat schuren voor hooi- en graanopslag nauwelijks meer bestaan, vinden muizen daar geen leefplek meer en nemen ook uilen bij boerderijen in aantal af.
Q 16Hoeveel klauwen van een uil zijn naar achteren gericht?
Twee
Andere roofvogels hebben drie klauwen naar voren en maar één naar achteren; een uil graait met beide poten tegelijk naar zijn prooi.
Q 17Van welke vogel nemen uilen vaak het nest over?
Ekster
De oorspronkelijke bewoner wordt verjaagd of gedood; uilen besteden zelf nauwelijks tijd aan nestbouw en nestelen ook in holle bomen of gebouwen.
Q 18Met welke vogelgroep hebben uilen een gemeenschappelijke voorouder?
Nachtzwaluwachtigen
Omdat uilen niet verwant zijn aan de echte roofvogels, worden die laatste soms dagroofvogels genoemd en uilen nachtroofvogels.
Q 19Wat geven de oorpluimen van een uil zoals de ransuil aan?
De status
Een volwassen, sterke en gezonde uil met een groot territorium draagt grote pluimen; jonge, zwakke of zieke dieren kleinere.
Q 20Welk bot van de uil ondersteunt de grote vleugelspieren?
Het borstbeen
Dat grote, platte bot beschermt tegelijk het hart, de longen en de andere organen.
Q 24Hoeveel procent van het totale gewicht van een uil maakt het skelet uit?
7 tot 9%
Veel botten zijn met elkaar vergroeid en sommige grote botten zijn hol met een botachtige versterking van binnen, zodat het geheel licht maar stevig blijft.
Q 25Hoe heet het oordeksel dat bij sommige uilen de ooropening bedekt?
Operculum
De vorm van de ooropening en van het deksel kan links en rechts verschillen, wat helpt om de verticale richting van een geluid te bepalen.
Q 26Uit ongeveer hoeveel neuronen bestaat het geluidsgebied in de middenhersenen van een uil?
10.000
Dat gebied is net zo georganiseerd als de visuele cortex: elke groep neuronen reageert op geluid uit één specifieke richting.
Q 27Van hoe lang geleden dateert het oudste gevonden fossiel van de kerkuilen?
58 miljoen jaar
De familie van de kerkuilen lijkt ouder dan die van de echte uilen, waarvan het oudste fossiel 40 miljoen jaar oud is.
Q 28Welk verschil in aankomsttijd van geluid tussen beide oren kan een uil nog waarnemen?
30 microseconden
Een microseconde is een miljoenste seconde; doordat de ooropeningen links en rechts niet even hoog zitten, hoort een uil ook van waar een geluid verticaal komt.
Q 29Welke van de oudste fossiele uilen is bekend uit Europa?
Berruornis
Zijn Noord-Amerikaanse tegenhanger uit dezelfde periode is Ogygoptynx.