Getting your questions ready
Getting your questions ready
Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
Walvissen zijn zeezoogdieren die hun hele leven in het water doorbrengen. Ze vallen uiteen in tandwalvissen, zoals potvissen en dolfijnen, en baleinwalvissen, die hun voedsel met een hoornachtige zeef uit het water filteren. Deze quiz gaat over de hele groep en in het bijzonder over de blauwe vinvis, het grootste dier dat ooit op aarde heeft geleefd: zijn tong zo groot als een olifant, zijn hartslag van twee slagen per minuut en zijn kalf dat 370 liter melk per dag drinkt. Ook de walvisvaart komt aan bod, van de granaatharpoen tot het jachtverbod van 1966 en het trage herstel van de soort.
Alle 29 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Hoe heten de kleine kreeftachtigen die het hoofdvoedsel van de blauwe vinvis vormen?
Krill
Deze garnaalachtige diertjes uit de orde Euphausiacea worden nog geen tien centimeter lang, maar vullen de maag van het grootste dier ter wereld.
Q 02Tot welke subgroep van de walvisachtigen behoren de potvissen?
Tandwalvissen
Deze roofdieren hebben een groot gebit; baleinwalvissen filteren hun voedsel juist met een hoornachtige zeefstructuur uit het water.
Q 03Welke dieren vallen soms in groepen een blauwe vinvis aan?
Orka's
Volwassen dieren ontkomen meestal; vooral kalveren zijn kwetsbaar voor zulke aanvallen en voor grotere haaien.
Q 04Met welk dier wordt de grootte van de tong van een blauwe vinvis vergeleken?
Olifant
De tong alleen al weegt ongeveer 2 ton, net zoveel als een pasgeboren kalf van de soort.
Q 05Welke Nederlandse naam heeft de walvis Megaptera novaeangliae?
Bultrug
Deze soort hoort net als de blauwe vinvis tot de familie van de vinvissen, walvissen met een duidelijke rugvin.
Q 06Waar komen de kalveren van de blauwe vinvis altijd ter wereld?
In de tropische zeeën rond de evenaar
De paring vindt daar in de winter plaats en het kalf wordt het jaar daarop geboren, na een draagtijd van bijna een jaar.
Q 07Wie publiceerde in 1758 de wetenschappelijke naam van de blauwe vinvis?
Carl Linnaeus
Hij noemde de soort Balaena musculus; Bernard Germain de Lacépède plaatste haar in 1804 in het geslacht Balaenoptera.
Q 08Welke uitvinding maakte snel een einde aan de vraag naar dure walvisolie?
Gaslamp
Uit een enkele blauwe vinvis konden vroeger 70 tot 80 vaten olie worden gewonnen, bestemd voor lampen.
Q 09Wat is de wetenschappelijke naam van de blauwe vinvis?
Balaenoptera musculus
De soortnaam is een Latijns zelfstandig naamwoord dat klassiek ‘kleine muis’ betekent, een ironische naam voor het grootste dier op aarde.
Q 10Waardoor laten walvissen het fytoplankton in de oceaan sneller groeien?
Door hun uitwerpselen
Dat drijvende plantaardige materiaal maakt zuurstof aan en neemt koolstof op, waardoor walvissen indirect het klimaat helpen.
Q 11Hoe zwaar kan het hart van een blauwe vinvis worden?
900 kilo
Het orgaan is ongeveer zo groot als een kleine auto; het hele dier weegt bijna evenveel als een Boeing 747.
Q 12Wat is de geschatte levensverwachting van de blauwe vinvis?
80 tot 90 jaar
Uitschieters halen 110 jaar; de randen van de baleinplaten verraden de leeftijd, net als de jaarringen van een boom.
Q 13Vanaf welke eeuw werd de walvisjacht geïndustrialiseerd?
17e eeuw
Mensen jagen al sinds de prehistorie op walvissen, maar pas met de industriële jacht raakten de dieren met uitsterven bedreigd.
Q 21In welk jaar werd de jacht op de blauwe vinvis verboden?
1966
Toen was nog maar 2 tot 11 procent van de oorspronkelijke populaties over; de Russen stroopten daarna illegaal door tot 1972.
Q 22Hoeveel CO2 neemt een grote walvis gemiddeld in zijn lichaam op?
33 ton
Een boom haalt hooguit 22 kilogram per jaar; sterft de walvis, dan zinkt al die koolstof mee naar de oceaanbodem.
Q 23Hoe laag kan de frequentie van het gezang van de blauwe vinvis worden?
14 hertz
Zulke lage, krachtige tonen dragen duizenden kilometers ver door het zeewater en dienen vermoedelijk om soortgenoten op afstand te bereiken.
Q 14Met hoe weinig hartslagen per minuut kan een blauwe vinvis overleven?
2 slagen per minuut
De aorta van het dier is breed genoeg om als mens doorheen te zwemmen.
Q 15In welke zee komt de blauwe vinvis niet voor?
Middellandse Zee
Ook de Beringzee en de Zee van Ochotsk slaat de soort over; in de winter is hij wel te vinden rond Sri Lanka.
Q 16Tot hoeveel decibel kan het gezang van de blauwe vinvis reiken?
188 decibel
Ter vergelijking: een schreeuwend mens haalt 70 decibel en een vliegtuigmotor komt tot 120 decibel.
Q 17In welk jaar stelde de Internationale Walvisvaartcommissie het moratorium op walvisvaart in?
1982
Sindsdien is de walvisvaart grotendeels verboden, al werd de jacht al vanaf de 17e eeuw op industriële schaal bedreven.
Q 18Welk deel van haar gewicht kan een blauwe-vinvisvrouwtje tijdens de zoogperiode verliezen?
Een kwart
Dat komt neer op zo'n 25 ton in zeven maanden, want in de warme wateren eet de moeder helemaal niets meer.
Q 19Hoeveel moedermelk drinkt een kalf van de blauwe vinvis per dag?
370 liter
Het kalf groeit daarvan ongeveer 3 centimeter per dag en kan dagelijks 90 kilo zwaarder worden.
Q 20Hoe lang was het langste ooit gemeten exemplaar van de blauwe vinvis?
33,85 meter
Mannetjes worden gemiddeld 25 meter lang, vrouwtjes zijn met gemiddeld 27 meter duidelijk groter.
Q 24Welke organisatie publiceerde in december 2019 een studie over de CO2-opvang door walvissen?
Het Internationaal Monetair Fonds
Zouden walvissen zich herstellen tot hun aantallen van voor de industriële jacht, dan vingen ze jaarlijks 1,7 miljard ton CO2 op.
Q 25Welk mannetje verwekt het kalf als meerdere blauwe vinvissen met één vrouwtje paren?
Laatste
Zijn sperma spoelt dat van zijn voorgangers weg; over de verdere paringsgewoonten is weinig bekend.
Q 26Hoeveel keelgroeven heeft een blauwe vinvis ongeveer?
50 tot 90
De grijze walvis heeft er maar twee of vier; dankzij al die plooien kan de blauwe vinvis zijn mondinhoud enorm vergroten.
Q 27Waaraan kan men onder meer de leeftijd van een blauwe vinvis aflezen?
Aan de kleur van de ogen
Ook het aantal littekens in de eileiders van vrouwtjes en de randen van de baleinplaten verraden hoe oud een dier is.
Q 28Uit hoeveel vrouwtjes lijkt de genenpoel van alle nu levende blauwe vinvissen te stammen?
Minder dan tien
Door de kleine, geïsoleerde populaties is de kans op inteelt groter en vinden de dieren elkaar moeilijker om zich voort te planten.
Q 29Welke krillsoort eten de zuidelijke populaties van de blauwe vinvis vrijwel uitsluitend?
Euphausia superba
Dit Antarctisch krill wordt tot 7 centimeter lang en heeft een totale biomassa van naar schatting 380 miljoen ton.