Getting your questions ready
Getting your questions ready
Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
Twee keer per jaar verzetten zo'n 70 landen de klok, en al ruim een eeuw wordt erover gediscussieerd. Van een Nieuw-Zeelandse insectenkenner tot een Duitse oorlogsmaatregel en een Europese richtlijn: de zomertijd heeft een verrassend bewogen geschiedenis. Deze quiz neemt je mee langs de oorsprong, de oliecrisis, de Europese regels en de vele landen die de zomertijd invoerden, afschaften of er hun eigen draai aan gaven. Ook de kritiek van slaaponderzoekers en het RIVM komt aan bod.
Alle 30 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01In welk jaar brak de oliecrisis uit die Europa tot herinvoering van de zomertijd aanzette?
1973
Spanje en Albanië gingen in 1974 als eersten weer over, Griekenland en Cyprus volgden een jaar later.
Q 02Welk rijk paste de zomertijd in april 1916 als allereerste in de praktijk toe?
Het Duitse Keizerrijk
De maatregel gold ook in de bezette gebieden, en deze allereerste zomertijd liep tot 1 oktober 1916.
Q 03Welk instituut stelde in een metastudie dat afschaffen van de zomertijd gezonder is?
RIVM
De metastudie berustte op meer dan 60 wetenschappelijke studies en pleitte zelfs voor een terugkeer naar de West-Europese tijd.
Q 04Welk gezondheidsprobleem komt direct na de wisseling van de zomertijd vaker voor?
Hartinfarcten
Bij een vaste tijdsinstelling voor het hele jaar treden zulke gezondheidseffecten niet op.
Q 05In welk jaar voerden Nederland, België en Luxemburg de zomertijd opnieuw in?
1977
Portugal en Polen stapten in datzelfde jaar over, terwijl Frankrijk al een jaar eerder was begonnen.
Q 06Welk deel van de 4,6 miljoen respondenten van de EU-enquête uit 2018 wilde af van het klokverzetten?
80%
De enquête maakte deel uit van een onderzoek waartoe het Europees Parlement op 8 februari 2018 per motie had besloten.
Q 07Waarom vond de Volksrepubliek China de zomertijd na een test niet praktisch?
De omvang van het land
China gebruikt sindsdien één tijdzone die voor het hele land geldt.
Q 08In welk jaar draaide Rusland de permanente zomertijd terug en keerde het naar de wintertijd?
2014
De bevolking klaagde dat ze in de winter te vroeg moesten opstaan en dat het 's ochtends te lang donker bleef.
Q 09Waarom moest de klok in Egypte in 2010 vier keer worden verzet?
Onderbreking tijdens de ramadan
Normaal begon de Egyptische zomertijd op de laatste vrijdag van april en duurde die tot de laatste donderdag van september.
Q 10Op welke datum voerde het neutrale Nederland in 1916 voor het eerst zomertijd in?
1 mei
Nederland was in de Eerste Wereldoorlog neutraal, maar volgde het Duitse voorbeeld vrijwel meteen; het Verenigd Koninkrijk wachtte nog tot eind mei.
Q 11Welke Russische president besloot in 2011 de klok na de zomertijd niet meer terug te zetten?
Dmitri Medvedev
Hij voerde daarvoor de gebruikelijke tegenargumenten aan; drie jaar later werd de maatregel per wet weer teruggedraaid.
Q 12In welk jaar deed de Nieuw-Zeelander George Vernon Hudson het eerste serieuze zomertijdvoorstel?
1895
Hudson wilde de tijd aanpassen aan het ritme van de mens in plaats van omgekeerd, en stelde daarom een forse verschuiving van de klok voor.
Q 13Aan welk tijdstip in UTC is de klokwisseling in alle Europese tijdzones gekoppeld?
1.00 uur
In Nederland en België is het dan 2.00 uur in het voorjaar en 3.00 uur zomertijd in het najaar.
Q 21Welke Australische staat probeerde tussen 1917 en 1992 zes keer de zomertijd in te voeren?
West-Australië
Drie keer werd het voorstel in een referendum door een nipte meerderheid van de bevolking verworpen.
Q 22Welke Engelsman publiceerde in 1907 het pamflet ‘Waste of Daylight’?
William Willett
De Nederlandse titel luidt ‘Verspilling van daglicht’; ondanks steun van een aanzienlijke groep parlementsleden kreeg hij het plan niet door de Britse regering.
Q 23Welke Mexicaanse staat gebruikt sinds 1998 geen zomertijd meer?
Sonora
Inmiddels is de zomertijd in heel Mexico afgeschaft, op Baja California en enkele aan de VS grenzende gemeentes na.
Q 14Sinds welk jaar gebruikt Brazilië geen zomertijd meer?
2019
Vanaf 2003 gold de zomertijd alleen nog in de elf zuidelijkste staten, waaronder São Paulo en Rio de Janeiro.
Q 15Welke oud-voorzitter van de Europese Commissie wilde in 2018 af van het klokverzetten?
Jean-Claude Juncker
De Europese Commissie wil lidstaten het seizoensgebonden verzetten van de klok verbieden, maar hen zelf hun tijdzone laten kiezen.
Q 16Op welk Australisch eiland verschilt de zomertijd maar een half uur van de wintertijd?
Lord Howe-eiland
Het eiland hoort bij de staat New South Wales, die zelf wel een volledig uur verspringt.
Q 17Hoeveel wilde George Vernon Hudson de klok 's zomers vooruitzetten?
Twee uur
Het Britse parlement kreeg later een vergelijkbaar plan voorgelegd, maar de regering ging er ondanks steun van veel parlementsleden niet in mee.
Q 18Tot welk jaar hanteerde Nederland de Amsterdamse Tijd?
1940
Volgens het RIVM zou een terugkeer naar de West-Europese tijd, die gelijkloopt met UTC, voor Nederland en België het natuurlijkst zijn.
Q 19Welke Canadese provincie kent helemaal geen zomer- of wintertijd?
Saskatchewan
Ook in delen van Brits-Columbia, Nunavut, Ontario en Quebec wordt de klok niet verzet.
Q 20In welk jaar voerde Egypte de zomertijd opnieuw in om energie te besparen?
2023
Enkele jaren eerder was de zomertijd nog afgeschaft na felle tegenstand vanuit de bevolking.
Q 24Sinds welk jaar begint de Australische zomertijd op de eerste zondag van oktober?
2008
Het seizoen ligt omgekeerd aan Europa: terwijl Europa de klok vooruitzet, gaat hij in Australië juist een uur terug.
Q 25In welk jaar schafte China de zomertijd weer af?
1991
China's eerste zomertijd begon in 1986 op 3 mei om middernacht; in latere jaren begon hij telkens halfweg april.
Q 26Welk land sloot zich in 1985 als laatste Europese land bij de zomertijd aan?
Andorra
Joegoslavië was twee jaar eerder overgestapt, en de Sovjet-Unie, Finland en Zwitserland al in 1981.
Q 27Tot en met welk jaar eindigde de Europese zomertijd op de laatste zondag van september?
1995
Daarna verschoof het einde naar oktober, om gelijk te lopen met het Verenigd Koninkrijk; sindsdien duurt de zomertijd ongeveer zeven maanden.
Q 28In welk jaar besloot de Chileense regering definitief in de zomertijd te blijven?
2015
Chili kent al sinds 1927 zomertijd; het land was destijds verdeeld in twee tijdzones.
Q 29Welke universiteit onderzocht in 2007 het effect van het klokverzetten op de biologische klok?
Rijksuniversiteit Groningen
Het onderzoek gebeurde samen met de Ludwig Maximilians-Universiteit in München en bestudeerde slaap- en activiteitritmes.
Q 30In welke jaren hield Cuba ruim twee en een half jaar lang een doorlopende zomertijd aan?
2004–2006
Sinds 2007 verloopt de Cubaanse zomertijd weer regelmatig.