Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Cesarstwo Bizantyńskie to średniowieczne, greckojęzyczne cesarstwo rzymskie ze stolicą w Konstantynopolu. Jego mieszkańcy do końca uważali się za spadkobierców starożytnego Rzymu. Quiz prowadzi przez ponad tysiąc lat historii: podboje Justyniana, wojny z Persami, Arabami i Bułgarami, spór o ikony, wielką schizmę, krucjaty i odbudowę państwa za Paleologów. Na końcu czeka oblężenie z 1453 roku. Pytania mają różny poziom trudności, a każda odpowiedź jest krótko wyjaśniona.
Wszystkie 30 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01Jak nazywa się kościół Bożej Mądrości wzniesiony w Konstantynopolu po powstaniu Nika?
Hagia Sophia
Nowa świątynia zastąpiła stary kościół zniszczony podczas zamieszek. Do dziś stoi jako jeden z największych pomników historii architektury.
Q 02Dzięki jakiej broni odparto arabską flotę oblegającą Konstantynopol w latach 674–678?
Ogień grecki
Po odparciu oblężenia cesarstwo zawarło z kalifatem Umajjadów trzydziestoletni pokój. Arabskie najazdy na Anatolię jednak nie osłabły.
Q 03Który władca wymusił na Konstantynopolu roczny trybut sięgający 2100 funtów złota?
Attyla
Następny cesarz, Marcjan, odmówił płacenia tych astronomicznych sum. Gdy w 453 roku wódz Hunów zmarł, jego imperium się załamało.
Q 04W jakim mieście Justynian zamknął w 529 roku sławną Akademię Platońską?
Ateny
Cesarz chciał w ten sposób zupełnie wykorzenić pogaństwo. Jego polityka religijna prowadziła też do konfliktów z Żydami, manichejczykami, nestorianami, monofizytami i arianami.
Q 05W którym roku spór między Bizancjum a Rzymem zakończył się wielką schizmą?
1054
16 lipca trzej papiescy legaci weszli podczas liturgii do głównej świątyni Konstantynopola i zostawili na ołtarzu bullę z ekskomuniką.
Q 06W którym roku łacińscy krzyżowcy zdobyli Konstantynopol podczas IV krucjaty?
1204
Grabież i masakra trwały trzy dni. Po upadku stolicy powstały trzy państwa sukcesyjne: Cesarstwo Nicejskie, Cesarstwo Trapezuntu i Despotat Epiru.
Q 07Jak nazywa się spór o kult świętych obrazów, który dzielił Bizancjum w VIII i IX wieku?
Ikonoklazm
Zakaz ikon wywołał bunty ich obrońców, ikonodułów. Kult obrazów ostatecznie przywróciła w 843 roku cesarzowa Teodora z pomocą patriarchy Metodego.
Q 08Który papież wezwał w 1095 roku w Clermont do zbrojnej pielgrzymki po Jerozolimę?
Urban II
Wcześniej, na synodzie w Piacenzy, wysłannicy cesarza Aleksego I opowiadali o cierpieniach chrześcijan na Wschodzie. Odzew w Europie Zachodniej był przytłaczający.
Q 09Którego wodza Justynian wysłał w 533 roku, by odbić Afrykę Północną z rąk Wandalów?
Belizariusz
Wódz dostał niewielką, około piętnastotysięczną armię, a wyprawa skończyła się nadspodziewanie łatwym sukcesem. Miejscowe plemiona podporządkowano jednak dopiero w 548 roku.
Q 10Który barbarzyński wódz pozbawił w 476 roku władzy cesarza Romulusa Augustulusa?
Odoaker
Rok później zwycięzca odesłał insygnia cesarskie do Konstantynopola i poprosił Zenona o powierzenie mu rządów w Italii. Cesarz odpowiedział dyplomatycznym unikiem.
Q 11Który sułtan zdobył Mistrę w 1460 roku, a Trapezunt rok później?
Mehmed II
Zdobywca i jego następcy uważali się za prawowitych spadkobierców Bizancjum aż do upadku Imperium Osmańskiego na początku XX wieku.
Q 12Wejście do jakiego akwenu cesarz kazał w kwietniu 1453 roku przegrodzić łańcuchem?
Złoty Róg
Na wodzie zaporę podtrzymywały drewniane tratwy. Turcy ominęli ją 22 kwietnia, przeciągając okręty lądem na platformach zaprzężonych w woły.
Q 13Jak nazywano wojska zaciężne z Kijowa, które cesarstwo dostało za rękę siostry Bazylego II?
Gwardia wareska
Anna, siostra cesarza, wyszła za Włodzimierza I Wielkiego. Bizancjum zyskało dzięki temu nowego sojusznika w państwie Waregów.
Q 21Który wybitny prawnik zasiadał w każdej komisji tworzącej Kodyfikację justyniańską?
Trybonian
W pierwszej komisji był zwykłym członkiem, w następnych już przewodniczącym. Pod jego kierownictwem w 533 roku ukończono Digesta, zwane też Pandektami.
Q 22Jak nazywano ośmiometrową bombardę, którą dla Turków zbudował węgierski inżynier Orban?
Bazylika
Konstruktor najpierw oferował swe umiejętności cesarzowi, ale finanse państwa nie pozwoliły go zatrzymać. Działo miotało pociski ważące 540 kg na odległość 1,5 km.
Q 23Nad jaką rzeką Bizantyńczycy ponieśli druzgocącą klęskę w bitwie w 636 roku?
Jarmuk
Wyczerpująca wojna z Persją uczyniła oba państwa wrażliwymi na atak Arabów. Syria i Palestyna wpadły w ich ręce, a w 642 roku utracono także Egipt.
Q 14Pod jaką miejscowością cesarz Roman Diogenes przegrał z Alp Arslanem i trafił do niewoli?
Manzikert
Sułtan traktował jeńca z szacunkiem i nie narzucił zbyt twardych warunków. W stolicy doszło jednak do zamachu stanu na rzecz Michała Dukasa.
Q 15Jaką relikwię Herakliusz uroczyście przywrócił Jerozolimie w 630 roku?
Krzyż Święty
Persowie wywieźli ją do Ktezyfonu, gdy okupowali Damaszek i Jerozolimę. Ich główne siły zostały zniszczone w 627 roku w bitwie pod Niniwą.
Q 16Który cesarz jako ostatni rządził całym imperium rzymskim w obu jego częściach?
Teodozjusz I
Zmarł w 395 roku i zostawił tron jednocześnie obu synom: Arkadiuszowi na Wschodzie i Honoriuszowi na Zachodzie.
Q 17Jakim greckim tytułem Herakliusz zastąpił tradycyjne łacińskie tytuły cesarskie?
Basileus
Z użycia wyszły miana Imperator, Caesar i Augustus. Równocześnie odchodzono od łaciny w oficjalnych dokumentach.
Q 18Kto odzyskał Konstantynopol dla Bizantyńczyków w 1261 roku?
Michał Paleolog
Wódz cesarza Nicei zastał miasto niemal ogołocone z wojska i 25 lipca zajął je prawie bez oporu. Dawnego kształtu państwa nie udało się już jednak wskrzesić.
Q 19Który cesarz odparł muzułmański atak na Konstantynopol 15 sierpnia 718 roku?
Leon III
Ten sam władca w 740 roku odniósł wielkie zwycięstwo nad Arabami pod Akroinon, a w Azji Mniejszej zreorganizował i skonsolidował temy.
Q 20Około ilu tysięcy buntowników zginęło podczas powstania Nika w Konstantynopolu?
30
Bunt wybuchł w 532 roku, tym samym, w którym Justynian podpisał traktat pokojowy z perskim władcą Chosrowem I. Stłumienie rewolty ostatecznie wzmocniło władzę cesarza.
Q 24Na ile lat wysłannicy Justyniana i Chosrowa zawarli w 561 roku pokój persko-bizantyński?
50
Już w 532 roku cesarz zobowiązał się płacić Sasanidom duży roczny trybut. Jego następca Justyn II odmówił dalszych wypłat.
Q 25W którym roku Rusowie po raz pierwszy zaatakowali Konstantynopol?
860
Przy kolejnym najeździe powstrzymała ich tylko dyplomacja. Później zostali zniszczeni na azjatyckim wybrzeżu Bosforu przez sławnego wodza Jana Kurkuaza.
Q 26Jaka bitwa zakończyła rozbiciem Bułgarów prawie dwudziestoletnią wojnę z Bazylim II?
Klidion
Car Samuel zmarł z szoku na widok swoich oślepionych żołnierzy. W 1018 roku Bułgaria poddała się, a granica państwa znów oparła się o Dunaj.
Q 27Jaką słynną relikwię kalif Al-Muttaki wydał Bizantyńczykom, by ocalić oblężoną Edessę?
Mandylion
Zdobycz uroczyście sprowadzono do Konstantynopola. Oblężenie było kulminacją zwycięstw, które wódz Jan Kurkuaz odnosił w Mezopotamii w 943 roku.
Q 28Na czele ilu okrętów król Sycylii Wilhelm II najechał Bizancjum w 1185 roku?
300
Flocie towarzyszyło 80 tys. ludzi. W czerwcu Normanowie zdobyli Dyrrachium, a w sierpniu Tesaloniki, co przypieczętowało los cesarza Andronika I.
Q 29Jak nazywano posiadłości nadawane z łaski cesarza w zamian za służbę wojskową za Aleksego I?
Pronoja
Dawne wojskowe majątki rodzimych żołnierzy zniknęły lub zostały wchłonięte, więc władca szukał nowego źródła rezerw. Podobnie oddawał dobra Kościoła w zarząd świeckich.
Q 30W jakiej bitwie został pokonany i zginął przywódca Ostrogotów Totila?
Busta Gallorum
Los Gotów przesądziło przybycie do Italii ormiańskiego eunucha Narsesa z armią liczącą 35 tysięcy żołnierzy. Rok później poległ też następca wodza, Teja.