Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
„Iliada” to jeden z dwóch eposów przypisywanych Homerowi i najstarszy zabytek literatury europejskiej. Opowiada o gniewie Achillesa i kilku tygodniach ostatniego roku wojny trojańskiej. W quizie sprawdzisz, co pamiętasz o bohaterach i bogach spod Troi, o budowie i stylu poematu oraz o sporze, kto naprawdę go stworzył. Nie zabraknie też pytań o dalsze losy dzieła: od starożytnych filologów po polskie przekłady.
Wszystkie 30 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01Jaką ułomność przypisuje Homerowi legenda?
ślepota
Tezę tę wspiera postać niewidomego barda Demodokosa, który w „Odysei” opiewa bohaterskie czyny.
Q 02Z kim w „Iliadzie” pojedynkuje się Menelaos, mąż porwanej Heleny?
Parys
Bitwa zostaje przerwana specjalnie po to, by obaj mogli stanąć naprzeciw siebie.
Q 03Ile lat trwała wojna trojańska, której epizody opisuje „Iliada”?
dziesięć
Akcja poematu toczy się w Troadzie i obejmuje tylko niewielki wycinek ostatniego roku walk.
Q 04Który król Troi przybywa do obozu Greków, by wybłagać zwrot ciała syna?
Priam
Achilles, wzruszony wspomnieniem własnego starego ojca, spełnia prośbę – i tak kończy się jego gniew.
Q 05Który przyjaciel Achillesa pożycza jego zbroję i rusza na pomoc Grekom?
Patroklos
Obiecuje poprzestać na wyparciu Trojan z obozu, lecz upojony zwycięstwami dociera aż pod mury Troi.
Q 06Jakim metrum napisana jest „Iliada” Homera?
heksametr daktyliczny
Ten sam wiersz pozostał miarą eposu aż do końca greckiej, a później także łacińskiej starożytności.
Q 07W której epopei Wergiliusz utrwalił pochodzenie Rzymian z Troi?
„Eneida”
Rzymski epos narodowy opisuje wędrówkę Trojańczyka Eneasza i jego walki w Italii, łącząc wzory obu poematów Homera.
Q 08Którą brankę Agamemnon odbiera Achillesowi na początku „Iliady”?
Bryzejda
Urażony wojownik porzuca walkę z Trojańczykami, co zapowiada już inwokacja poematu.
Q 09Od jakiej innej nazwy Troi pochodzi tytuł „Iliady”?
Ilion
Tytuł wywodzi się z greckiego wyrażenia, które oznacza po prostu pieśń o tym mieście.
Q 10Na ile ksiąg filolodzy aleksandryjscy podzielili „Iliadę”?
24
Podziału dokonano dopiero w III wieku p.n.e. i nie jest on właściwym składnikiem kompozycji poematu.
Q 11Kto około 1577 roku jako pierwszy przełożył na polski fragment „Iliady”?
Jan Kochanowski
Nawiązania do eposu Homera są obecne także w „Odprawie posłów greckich”.
Q 12Jak ma na imię matka Achillesa, którą prosi on o ubłaganie Zeusa?
Tetyda
Achilles chce, by władca bogów wsparł Trojańczyków i w ten sposób zaszkodził Achajom.
Q 13Która bogini odbiera Menelaosowi zwycięstwo w pojedynku z porywaczem Heleny?
Afrodyta
Bogini ratuje przeciwnika Menelaosa i przenosi go prosto do komnat Heleny.
Q 14Która bogini usypia Zeusa, by pomóc Grekom w krytycznej chwili bitwy?
Q 21Fabułę którego utworu Adam Mickiewicz skonstruował na wzór „Iliady”?
„Grażyna”
Poeta był studentem grecysty Groddecka; na eposie Homera wzorowany jest także epicki styl „Pana Tadeusza”.
Q 22Z którym wojownikiem Hektor toczy w „Iliadzie” nierozstrzygnięty pojedynek?
Ajas
Po tym starciu następuje zawieszenie broni, by obie strony mogły pogrzebać poległych.
Q 23Jakie pismo Mykeńczyków odczytali Michael Ventris i John Chadwick?
linearne B
Zachowane tabliczki to niemal wyłącznie rachunki gospodarcze, więc nie potwierdziły historyczności bohaterów spod Troi.
Hera
Po przebudzeniu Zeus przywraca przewagę Trojańczykom, a Hektor staje już na greckim okręcie.
Q 15W której krainie na wybrzeżu Azji Mniejszej powstała prawdopodobnie „Iliada”?
Jonia
Świadczy o tym przede wszystkim język poematu: archaiczny dialekt tej krainy z domieszką dialektu eolskiego.
Q 16Jak po grecku nazywa się pycha bohatera, który przeciwstawia się woli bogów?
hybris
W „Iliadzie” taka postawa przeważnie sprowadza na postać klęskę, choć główne wydarzenia i tak zależą od boskich interwencji.
Q 17Rolę jakiego wiersza w polskiej epice utrwalił przekład „Iliady” pióra Dmochowskiego?
trzynastozgłoskowiec
Tłumacz, pijar, wspomagał się francuskim przekładem Anne Dacier i angielskim Alexandra Pope’a, a jego dzieło weszło do klasyki literatury polskiej.
Q 18Którym ludem włada Achilles w „Iliadzie”?
Myrmidonowie
Władcami są też inne główne postacie eposu: najpotężniejszy z nich Agamemnon, jego brat Menelaos i król niewielkiej Itaki Odyseusz.
Q 19Który mityczny poeta, wcześniejszy od Homera, był w greckich mitach najbardziej znany?
Orfeusz
Sami Grecy nie uważali Homera za pierwszego poetę, a jego kunsztowne eposy musiały poprzedzać długie lata rozwoju literatury niepisanej.
Q 20Ile miast spierało się o to, które z nich jest ojczyzną Homera?
siedem
Były wśród nich Ateny, Argos i Itaka, ale za najbardziej prawdopodobne uchodzą Smyrna i wyspa Chios.
Q 24Z polecenia którego tyrana dokonano w VI wieku p.n.e. redakcji „Iliady”?
Pizystrat
Samo istnienie tej redakcji bywa podważane, bo milczą o niej najstarsze źródła greckie, na przykład Herodot.
Q 25Wzmianki o jakim metalu w „Iliadzie” są anachronizmem, bo zdobywcy Troi go nie znali?
żelazo
W poemacie mieszają się wiadomości o czasach sprzed najazdu Dorów z realiami epoki samego twórcy.
Q 26Która bogini namawia łucznika do strzału, który zrywa zawieszenie broni pod Troją?
Atena
Strzała rani Menelaosa i bitwa rozpoczyna się na nowo – bogini nie chce bowiem zakończenia wojny.
Q 27Którą Trojankę, swoją matkę, Hektor prosi o modły przed posągiem bogini?
Hekabe
Podczas tej wizyty w mieście Hektor spotyka też żonę i syna Astyanaksa i wzruszająco żegna się z rodziną.
Q 28Na wzór której postaci, znanej w całej preromantycznej Europie, wyobrażano sobie Homera?
Osjan
Pieśni wydane przez Jamesa Macphersona jako przekład z celtyckiego okazały się nieautentyczne, ale utrwaliły obraz poety pierwotnego i ludowego.
Q 29Którego sojusznika Trojan zabijają we śnie zwiadowcy Odyseusz i Diomedes?
Rezos
Wypad udaje się nocą, gdy Trojanie po zwycięskim dniu nie wracają do miasta, lecz zostają pod obozem Achajów.
Q 30Jakiej gwary użył Michał Pawlikowski w swoim przekładzie urywków „Iliady”?
góralska
Stylizacja wynikała z modnego wówczas przekonania o „ludowości” eposu; wcześniej po gwarę sięgnął w swoim tłumaczeniu Lucjan Rydel.