Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
J.R.R. Tolkien, brytyjski pisarz i oksfordzki profesor, stworzył Śródziemie i spopularyzował literaturę fantasy. Zanim napisał „Hobbita” i „Władcę Pierścieni”, był sierotą z Birmingham, żołnierzem na froncie I wojny światowej i leksykografem. Ten quiz sprawdza wiedzę o jego życiu i twórczości: o rodzinie, studiach, przyjaźniach, wymyślonych językach i kulisach powstania najsłynniejszych książek. Są też polskie akcenty, od przekładów po korzenie rodu.
Wszystkie 30 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01Który pisarz, autor „Opowieści z Narnii”, był najbliższym przyjacielem Tolkiena?
C.S. Lewis
Poznali się 11 maja 1926 roku. Choć jeden był wtedy ateistą, a drugi mocno wierzącym katolikiem, ich przyjaźń przetrwała czterdzieści lat.
Q 02W jakim mieście urodził się J.R.R. Tolkien?
Bloemfontein
Miasto leżało wówczas w Wolnym Państwie Oranii, na terenie dzisiejszej Południowej Afryki. Do Anglii przyszły pisarz wyjechał z matką i młodszym bratem w 1895 roku.
Q 03Dla której krainy Śródziemia inspiracją była wiejska okolica dzieciństwa Tolkiena?
Shire
Po śmierci ojca rodzina zamieszkała w Sarehole Mill na przedmieściach Birmingham, w okolicy nietkniętej jeszcze wtedy przez przemysł. Tolkien spędził tam cztery lata.
Q 04W której bitwie I wojny światowej walczył J.R.R. Tolkien?
nad Sommą
Służył w 11. batalionie regimentu Strzelców z Lancashire. Twierdził potem, że doświadczenia wojny miały na jego twórczość wpływ mały lub zgoła żaden.
Q 05W którym roku ukazało się pierwsze wydanie „Hobbita” J.R.R. Tolkiena?
1937
Powieść wyszła 21 września nakładem firmy Allen & Unwin i szybko zyskała uznanie czytelników. Wydawca poprosił autora o ciąg dalszy.
Q 06Jak nazywała się przyszła żona Tolkiena, którą poznał w 1908 roku?
Edith Bratt
Poznali się w pensjonacie, w którym zamieszkali osieroceni bracia Tolkienowie. Pobrali się dopiero po latach, w czasie I wojny światowej.
Q 07Co ukąsiło J.R.R. Tolkiena, gdy miał zaledwie rok?
Tarantula
Pisarz twierdził, że nie nabawił się przez to lęku przed pająkami, choć olbrzymie, jadowite pająki wielokrotnie pojawiają się w jego dziełach.
Q 08Do stworzenia której postaci zainspirowała Tolkiena pocztówka „Duch gór” ze starcem pod sosną?
Gandalfa
Pocztówka była reprodukcją obrazu niemieckiego malarza Josefa Madlenera z Memmingen, twórcy dzieł o mistycznej tematyce.
Q 09Kim z zawodu był Arthur Tolkien, ojciec autora „Władcy Pierścieni”?
Bankierem
Zmarł 15 lutego 1896 roku z powodu ciężkiego krwotoku wewnętrznego, co postawiło jego żonę i synów w trudnej sytuacji finansowej.
Q 10W którym roku wydano pierwszy tom „Władcy Pierścieni”?
1954
Tolkien uważał powieść za jedną całość i sprzeciwiał się dzieleniu jej na części. Tom drugi wyszedł w listopadzie, a trzeci w październiku następnego roku.
Q 11Do ukończenia ilu lat Tolkien nie mógł widywać się z ukochaną z nakazu opiekuna?
21
Zakaz oznaczał ponad trzyletnią rozłąkę. Tolkien napisał do ukochanej dopiero 3 stycznia 1913 roku, w dniu osiągnięcia pełnoletniości.
Q 12Jaka choroba sprawiła, że Tolkiena odesłano z frontu do Anglii na leczenie?
Gorączka okopowa
Objawy ujawniły się 27 października, a 8 listopada pisarz jechał już do kraju. Zdrowie odzyskiwał najpierw w Birmingham, potem w Great Haywood.
Q 13Kto został opiekunem osieroconych braci Tolkienów po śmierci ich matki?
Ksiądz Francis Morgan
Duchowny przyjaźnił się z matką chłopców. Umieścił ich najpierw u ciotki Beatrice Bartlett, a później w pensjonacie znajomej gospodyni.
Q 21Jak miała na imię jedyna córka J.R.R. Tolkiena, urodzona w 1929 roku?
Priscilla
Była najmłodszym z czworga dzieci pisarza. Jej starsi bracia to John, Michael i Christopher, który po śmierci ojca przygotowywał do druku jego niedokończone dzieła.
Q 22Jakiego języka dotyczyła oksfordzka katedra Rawlinsona i Boswortha, objęta przez Tolkiena?
staroangielskiego
Posada kierownika katedry zwolniła się w 1925 roku. Tolkien zgłosił swoją kandydaturę i otrzymał to stanowisko, wracając na uczelnię, na której wcześniej studiował.
Q 23Przy jakim słowniku Tolkien pracował po I wojnie światowej jako młodszy leksykograf?
New English Dictionary
Q 14Na którym języku Tolkien oparł quenyę, jeden z wymyślonych przez siebie języków elfów?
fińskim
Tym językiem zajął się w Oksfordzie niedługo po lecie 1912 roku. Drugi z jego języków elfów nosi nazwę sindarin; oba osadził w Śródziemiu.
Q 15W którym roku J.R.R. Tolkien wziął ślub ze swoją młodzieńczą miłością?
1916
Ślub odbył się 22 marca, po uroczystych zaręczynach. Wcześniej narzeczona zerwała dla Tolkiena zaręczyny z innym mężczyzną i wstąpiła do Kościoła katolickiego.
Q 16Jakie dwa imiona z legendarium wyryto na nagrobku Tolkiena i jego żony?
Beren i Lúthien
Imiona śmiertelnika i nieśmiertelnej elfki są symbolem wiecznie trwającej miłości. Opowieść o tej parze stanowi część „Silmarillionu”.
Q 17Stypendium którego oksfordzkiego kolegium Tolkien zdobył w grudniu 1910 roku?
Exeter
Udało się to dopiero w drugim podejściu, po niepowodzeniu w 1909 roku. Studia zaczął w październiku 1911 roku od języków klasycznych, łaciny i greki.
Q 18W którym mieście Tolkien wykładał cztery lata, zanim w 1924 roku został profesorem?
Leeds
Objął tam posadę wykładowcy języka angielskiego. Żona z synami dołączyła do niego dopiero w 1921 roku, wcześniej została w Oksfordzie.
Q 19W którym roku zmarła Mabel Tolkien, matka przyszłego pisarza?
1904
Zmarła po sześciodniowej śpiączce cukrzycowej, gdy syn miał dwanaście lat. Jej śmierć mocno wpłynęła na jego charakter i stosunek do religii.
Q 20Z jakim językiem Tolkien zetknął się dzięki napisom na węglarkach w King’s Heath?
walijskim
Napisy na wagonach jeżdżących za domem tak zaintrygowały chłopca, że odszukał książki w tym języku, choć nic z nich nie zrozumiał.
Posadę dał mu dawny nauczyciel z Oksfordu William Craigie. Tolkien mówił później, że w tym krótkim okresie nauczył się więcej niż kiedykolwiek w życiu.
Q 24Co czytali w oryginale członkowie koła Coalbiters, założonego przez Tolkiena w 1926 roku?
Islandzkie sagi
Czytano je w języku staronordyckim. Od 1927 roku do tego nieformalnego grona należał też autor „Opowieści z Narnii”.
Q 25Co w dialekcie okolic Birmingham oznaczało słowo „gamgee”, nazwisko hobbita u Tolkiena?
Watę
Tolkien usłyszał to słowo jako dziecko w Sarehole Mill, a po latach nadał je jednemu z hobbitów we „Władcy Pierścieni”.
Q 26Z kim Tolkien przygotował nowe wydanie poematu „Pan Gawen i Zielony Rycerz”?
Erykiem V. Gordonem
Tolkien odpowiadał za tekst i glosariusz, a jego kolega za przypisy. Wydanie z 1925 roku uznano za znaczący wkład do średnioangielskiej filologii.
Q 27Którą planetę, zdaniem Tolkiena, oznaczało staroangielskie słowo „Earendel”?
Wenus
Słowo to, tradycyjnie tłumaczone jako „promień świetlny”, Tolkien znalazł w zbiorze „Crist” Cynewulfa. W 1914 roku napisał o nim wiersz, który stał się zarodkiem mitologii Śródziemia.
Q 28Ile dostał 10-letni Rayner Unwin za recenzję rękopisu „Hobbita”?
Jednego szylinga
Chłopiec był synem wydawcy Stanleya Unwina, a jego pozytywna opinia przesądziła o wydaniu książki. Po latach, już jako młody wydawca, przyjął do druku kolejną powieść Tolkiena.
Q 29Którego boga zagrał młody Tolkien w przedstawieniu „Pokoju” Arystofanesa?
Hermesa
Po spektaklu odtańczył za kulisami, dla rozrywki kolegów, „ekstatyczny taniec bachiczny”. W późniejszych latach teatru raczej nie lubił.
Q 30Jaki tytuł nosiła sztuka, którą Tolkien napisał i wystawił w Boże Narodzenie 1912 roku?
„Ogar, kucharz i sufrażystka”
Tolkien był nie tylko autorem tej sztuki, wystawionej u krewnych, lecz także jej głównym bohaterem. To zaskakujące, bo później dramatu nie lubił.