Getting your questions ready
Getting your questions ready
Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Napoleon Bonaparte i Isaac Newton to dwie postacie, bez których trudno wyobrazić sobie historię Europy i nauki. Jeden przekształcił mapę kontynentu i dał Polakom Księstwo Warszawskie, drugi opisał zasady dynamiki i prawo powszechnego ciążenia. Ten quiz z wiedzy ogólnej sprawdza, co pamiętasz z ich życiorysów: kampanie, koronacje i zesłania cesarza Francuzów oraz odkrycia, spory i mniej znane pasje angielskiego uczonego. Pytania mają różny poziom trudności – od faktów znanych ze szkoły po szczegóły, które zaskoczą nawet miłośników historii.
Wszystkie 29 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01W którym mieście urodził się Napoleon Bonaparte?
Ajaccio
Przyszły cesarz przyszedł na świat 15 sierpnia 1769 roku jako Napoleone Buonaparte, w szlacheckiej rodzinie pochodzenia włoskiego; francuską pisownię nazwiska przyjął dopiero w 1796 roku.
Q 02W jakim dzisiejszym państwie leży Waterloo, gdzie Napoleon poniósł klęskę w 1815 roku?
Belgii
Do klęski przyczynili się także sami Francuzi: zdrada oficerów i żołnierzy, których cesarz wcześniej obsypał tytułami i zaszczytami.
Q 03Z której wyspy Napoleon uciekł w lutym 1815 roku, rozpoczynając swoje „sto dni”?
Elba
Do Francji wrócił 1 marca 1815 roku; okres jego ponownych rządów zakończyła klęska pod Waterloo 18 czerwca tego samego roku.
Q 04Gdzie internowano Napoleona po jego ostatecznej klęsce w 1815 roku?
na Wyspie Świętej Heleny
Na zesłaniu spędził sześć lat, dzieląc czas między dyktowanie wspomnień i samotne spacery brzegiem oceanu; zmarł 5 maja 1821 roku w wieku 51 lat.
Q 05Dlaczego Newton w 1665 roku opuścił Cambridge i wrócił do rodzinnego Woolsthorpe?
z powodu wielkiej zarazy
W wiejskim ustroniu spędził z przerwami półtora roku, pracując nad rachunkiem różniczkowym i całkowym, optyką oraz grawitacją.
Q 06Jaki typ teleskopu skonstruował Newton, aby uniknąć aberracji chromatycznej?
zwierciadlany
Royal Society poprosiło o pokaz wynalazku w 1671 roku, a zainteresowanie nim skłoniło uczonego do opublikowania notatek „On Colour”, rozwiniętych później w „Opticks”.
Q 07Którego uczonego Newton oskarżył o plagiat w sporze o rachunek różniczkowy i całkowy?
Gottfrieda Leibniza
Gorzka dyskusja zajęła mu ostatnie dwadzieścia pięć lat życia; paradoksalnie w świecie anglojęzycznym przyjęła się notacja rywala, a w Niemczech – Newtona.
Q 08Pod jakim miastem rozegrano w październiku 1813 roku tzw. Bitwę Narodów?
Lipsk
Starcie trwało od 16 do 19 października i było największą bitwą wojen napoleońskich; wcześniej tego roku Napoleon zwyciężał jeszcze pod Lützen, Dreznem i Budziszynem.
Q 09W którym kolegium Uniwersytetu w Cambridge rozpoczął w 1661 roku studia Isaac Newton?
Trinity College
Wcześniej studiował tam jego wuj William Ayscough; programy opierały się na Arystotelesie, lecz Newton wolał czytać Kartezjusza, Galileusza, Kopernika i Keplera.
Q 10Który generał dowodził Legionami Polskimi walczącymi pod rozkazami Napoleona we Włoszech?
Jan Henryk Dąbrowski
W kampanii lat 1796–1797 Bonaparte pokonał Austriaków i Sardyńczyków, a narzucony im pokój w Campo Formio zakończył walki z Austrią.
Q 11Który brytyjski admirał zniszczył w 1798 roku flotę francuską u ujścia Nilu?
Horatio Nelson
Utrata floty admirała Brueysa była jednym z ciosów wyprawy egipskiej, obok chorób tropikalnych, powstania ludności w Kairze i zajęcia Malty przez Anglików.
Q 12Który niemiecki filozof odwoływał się do Napoleona w swojej koncepcji nadczłowieka?
Friedrich Nietzsche
Rządy i poglądy Bonapartego oraz jego kontynuatorów określa się mianem bonapartyzmu – uznawanego za rodzaj monarchizmu i nowożytną formę cezaryzmu.
Q 13Który marszałek, jedyny polskiej narodowości, poległ w Bitwie Narodów w 1813 roku?
Józef Poniatowski
Q 21Kto wsparł finansowo wydanie „Matematycznych zasad filozofii naturalnej” Newtona w 1687 roku?
Edmond Halley
Dzieło, znane też jako „Principia”, ogłosiło trzy zasady dynamiki i prawo powszechnego ciążenia oraz przyniosło autorowi międzynarodową sławę i krąg wielbicieli.
Q 22Który papież odprawił mszę koronacyjną Napoleona w paryskiej katedrze Notre-Dame?
Pius VII
Koronę cesarz wziął z rąk papieża i sam włożył ją sobie na głowę, a wcześniej koronował Józefinę na cesarzową, sprowadzając rolę papieża do roli widza.
Q 23W jakiej miejscowości Napoleon uczył się od 1779 roku w szkole wojskowej?
Brienne-le-Château
Klęska w Bitwie Narodów otworzyła Sprzymierzonym drogę do Francji: 31 marca 1814 roku zajęli Paryż i rozpoczęła się rosyjska okupacja miasta.
Q 14W którym paryskim kościele od 1840 roku spoczywają szczątki Napoleona?
w Kościele Inwalidów
Zwłoki cesarza sprowadzono z miejsca zesłania dopiero dziewiętnaście lat po jego śmierci i złożono w sarkofagu.
Q 15W jakim hrabstwie Anglii urodził się Isaac Newton?
Lincolnshire
Przyszedł na świat w przysiółku Woolsthorpe koło Colsterworth; gdy miał dwa lata, matka Hannah wyszła ponownie za mąż za Barnabasa Smitha.
Q 16Czyją córką była Maria Ludwika, druga żona Napoleona Bonapartego?
cesarza Austrii Franciszka II
Z Józefiną cesarz rozwiódł się, bo nie dała mu potomka; z drugiego małżeństwa miał syna znanego później jako Napoleon II, choć najstarszym jego synem był Karol de Leon.
Q 17Jaką rzekę przekroczyła Wielka Armia 24 czerwca 1812 roku, rozpoczynając marsz na Rosję?
Niemen
Kampania przyniosła zwycięstwa pod Smoleńskiem i Borodino, lecz Kutuzow stosował taktykę spalonej ziemi, a mrozy zdziesiątkowały nieprzygotowane wojsko.
Q 18Do kogo Newton napisał w 1676 roku słynne zdanie o staniu „na ramionach olbrzymów”?
do Roberta Hooke’a
To parafraza słów Bernarda z Chartres, przytaczana jako dowód szacunku dla poprzedników – choć z adresatem listu Newton pozostał skłócony aż do jego śmierci.
Q 19Jaką posadę objął Newton po przeprowadzce do Londynu w 1696 roku?
nadzorcy Mennicy Królewskiej
Stanowisko zawdzięczał patronatowi Charlesa Montagu, lorda Skarbu; w 1700 roku awansował na kuratora (Master) i sprawował ten urząd aż do śmierci.
Q 20Na jaką chorobę, według badań zakończonych w 2007 roku, cierpiał umierający Napoleon?
rak żołądka
Międzynarodowy zespół wykluczył popularną hipotezę o otruciu; w grę wchodziły dieta pełna solonej żywności i dziedziczność – ojciec cesarza zmarł na tę samą chorobę.
Był jednym z pięćdziesięciu królewskich stypendystów na stu dziesięciu uczniów; uchodził za samotnika, który godzinami czytał w bibliotece Plutarcha i Polibiusza.
Q 24Za ile milionów dolarów Napoleon sprzedał w 1803 roku Luizjanę Stanom Zjednoczonym?
15 mln
Była to największa w dziejach sprzedaż nieruchomości: Stany Zjednoczone powiększyły swoje terytorium o przeszło dwa miliony kilometrów kwadratowych.
Q 25Który brat Napoleona podczas zamachu 18 brumaire’a na niby mierzył w niego szpadą?
Lucjan
Przedstawienie miało przekonać grenadierów, że Rada Pięciuset została sterroryzowana przez garstkę „fanatyków na angielskim żołdzie”; wojsko Murata rozpędziło potem deputowanych.
Q 26Od kogo wyszedł pomysł zamachu stanu 18 brumaire’a, który wyniósł Napoleona do władzy?
od Emmanuela Sieyèsa
Spiskowcy początkowo wybrali generała Jouberta, ale ten zginął w bitwie pod Novi 15 sierpnia 1799 roku; za Bonapartem wstawił się wówczas Talleyrand.
Q 27Który brytyjski gubernator nadzorował Napoleona na zesłaniu w latach 1815–1821?
Hudson Lowe
Gubernator zobowiązał grupę oddanych towarzyszy broni do pozostania z byłym cesarzem do końca, zakazał mu przyjmowania darów i ograniczył jego wydatki do minimum.
Q 28Na czyj rozkaz wzniecono w 1812 roku wielki pożar Moskwy, który zniweczył plany Napoleona?
Fiodora Rostopczyna
Cesarz zamierzał przezimować w zbudowanej głównie z drewna Moskwie; po niespełna miesiącu koczowania w mieście musiał zarządzić odwrót.
Q 29Jaki tytuł nosił prorepublikański pamflet opublikowany przez Napoleona w 1793 roku?
„Kolacja w Beaucaire”
Broszura zjednała mu poparcie Augustyna Robespierre’a, młodszego brata przywódcy rewolucji, co wkrótce otworzyło drogę do dowodzenia artylerią pod Tulonem.