Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
Dante Alighieri was dichter, moraalfilosoof en politiek balling. Zijn reis door hel, louteringsberg en hemel geldt als een hoogtepunt van de wereldliteratuur. Deze quiz volgt zijn leven in Florence: zijn jeugd, zijn muze Beatrice, zijn politieke loopbaan en de verbanning die hem voorgoed van zijn vaderstad scheidde. Ook de bouw van de „Goddelijke komedie”, het wereldbeeld erachter en de kunstenaars die het gedicht illustreerden komen aan bod.
Alle 30 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Welke Romeinse dichter vergezelt Dante in de „Komedie” tot aan de hemelpoort?
Vergilius
Vanaf de hemelpoort neemt Beatrice het over: zij gidst Dante verder tot voor God.
Q 02In welke stad stierf Dante Alighieri in 1321 als balling?
Ravenna
Florence vroeg zijn stoffelijke resten later terug, maar kreeg ze niet; in de Santa Croce is daarom nog altijd een lege graftombe te zien.
Q 03Uit hoeveel hellekringen bestaat de hel van Dante, het voorportaal niet meegerekend?
Negen
De eerste vijf kringen vormen de bovenhel voor de minder zware zondaars; wie uit boosaardigheid zondigde, belandt in de benedenhel.
Q 04Waarmee komen de zeven lagen van de Louteringsberg in Dantes „Komedie” overeen?
Hoofdzonden
De reeks loopt van superbia, de hoogmoed, tot luxuria, de wellust. Anders dan in de hel is de sfeer op de berg liefelijk en aangenaam.
Q 05Welke Spanjaard kreeg in 1951 van Italië de opdracht de „Divina Commedia” te illustreren?
Salvador Dalí
De overeenkomst werd onder druk van de Italiaanse publieke opinie geannuleerd, maar de kunstenaar werkte verder aan zijn reeks aquarellen.
Q 06Hoeveel canti of zangen telt Dantes „Komedie” in totaal?
100
Elk van de drie delen heeft 33 zangen; het Inferno krijgt er nog een inleidende zang bij.
Q 07Hoe heet het kettingrijm dat Dante zelf uitvond voor zijn „Komedie”?
Terza rima
De eerste en derde regel van een strofe rijmen op elkaar; de middelste regel geeft het rijm door aan de volgende strofe: ABA BCB CDC.
Q 08Welke vorm heeft de hel die in Dantes „Komedie” steil afloopt tot het midden van de aarde?
Trechter
De put ontstond toen God een opstandige engel uit de hemel smeet, nog voor de schepping van de mens.
Q 09In welk jaar werd Dante Alighieri in Florence geboren?
1265
De dag is onbekend, maar Dante schreef zelf onder welk sterrenbeeld hij was geboren; dat wijst op een datum tussen 15 mei en 14 juni.
Q 10Welke Franse tekenaar maakte de illustraties die als „standaard” bij Dantes „Commedia” gelden?
Gustave Doré
Geen uitgever durfde het dure folioformaat aan, dus betaalde de kunstenaar het eerste deel zelf. Het werd een eclatant succes.
Q 11In welke taal schreef Dante „De vulgari eloquentia”, zijn pleidooi voor de volkstaal?
Latijn
Dante bepleit erin het gebruik van de volkstaal in gedichten van de „hoge” of „tragische” stijl.
Q 12Welke schilder kende Dante persoonlijk en ontmoette hem waarschijnlijk in Padua?
Giotto
De ontmoeting zou hebben plaatsgehad tijdens de werken aan de Cappella degli Scrovegni. De schilder geldt als sleutelfiguur op weg naar de renaissance.
Q 13Wat betekent de titel van Dantes werk „Il Convivio”, geschreven tussen 1304 en 1307?
Het gastmaal
Het is een uitgebreid commentaar op zijn eigen eerdere gedichten, met uitweidingen over astronomie, filosofie, moraal en politiek.
Q 21Hoe heet de opperste sfeer van Dantes hemel, waar God troont?
Empyreum
Daaronder liggen de sferen van de maan, de planeten, de zon en de vaste sterren; de lucht rond de aarde is afgesloten door een sfeer van water en een van vuur.
Q 22Waarvoor stond het getal tien in de getallensymboliek van Dantes „Komedie”?
Volmaaktheid
Dante bouwde zijn gedicht op de getallen drie en tien en hun veelvouden en machten; drie verwijst naar de Drievuldigheid.
Q 23Onder wiens leiding studeerde de jonge Dante mogelijk grammatica en retorica?
Brunetto Latini
Die studie viel in de jaren 1275-1286. Daarna legde Dante zich toe op filosofie en letterkunde, en na de dood van Beatrice op theologie.
Q 14In welk jaar werd Dante bij verstek veroordeeld tot verbanning uit Florence?
1302
Dante was toen in Rome als lid van een delegatie naar de paus. Zijn geboortestad zou hij nooit meer terugzien.
Q 15Wie gaf Dantes „Comedia” in 1360 haar huidige eretitel „Divina”?
Boccaccio
Dante zelf noemde zijn gedicht in een brief aan Cangrande della Scala simpelweg „Comedia”; de eretitel bleef daarna nog twee eeuwen ongebruikt.
Q 16Welke stad is in het wereldbeeld van Dantes „Komedie” het middelpunt van het bewoonde halfrond?
Jeruzalem
De aarde is in dat wereldbeeld een bol met één bewoond halfrond; het andere bestaat bijna volledig uit zee.
Q 17Welke paus plaatst Dante in een van de laagste kringen van de hel?
Bonifatius VIII
Dante zet vooral politieke tegenstanders in de hel, maar ook medestanders die hij als zondaars zag. Zo leest het gedicht ook als een politiek pamflet.
Q 18Met wie werd Dante in 1277 als elfjarige door zijn vader verloofd?
Gemma Donati
Haar vader, een welgestelde buurman, gaf een bruidsschat mee die tweemaal zo groot was als gebruikelijk. Dante wijdde niet één vers aan zijn echtgenote.
Q 19Welke schilder illustreerde tussen 1490 en 1496 de „Komedie” voor een telg van de Medici?
Sandro Botticelli
Bij elk canto was een afbeelding gepland. Het werk kwam nooit af, maar 92 tekeningen bleven in verschillende stadia van afwerking bewaard.
Q 20Onder welk sterrenbeeld is Dante volgens zijn eigen „Goddelijke komedie” geboren?
Tweelingen
Gedoopt werd hij pas op 26 maart 1266, op Stille Zaterdag: Florence doopte dan traditioneel alle borelingen van het voorbije jaar.
Q 24Welke prins trok Florence binnen en werd er warm onthaald door de zwarte Welfen?
Karel van Valois
Dante zat op dat moment in een delegatie die de paus moest overhalen die inval juist te voorkomen; kort daarna volgde zijn verbanning.
Q 25Aan welke veldslag van juni 1289 nam Dante met zekerheid deel?
Campaldino
Twee maanden later vocht hij ook mee bij de inname van Caprona. Zijn deelname aan een expeditie tegen Arezzo in 1285 is minder zeker.
Q 26Boven welke rivier is het in Dantes „Purgatorio” nacht bij zonsopgang op de louteringsberg?
Ganges
Dante geeft zo de tijdzones vrij correct aan; ook de grote wereldstromen en de geografie van Italië kloppen in zijn gedicht.
Q 27Welke filosoof krijgt van Dante opmerkelijk genoeg een plaats in de hemel van de zon?
Siger van Brabant
Hij was een van de bekendste averroïstische filosofen en werd veroordeeld voor ketterij.
Q 28In welk jaar verscheen voor het eerst een uitgave onder de titel „Divina Commedia”?
1555
De drukker was Gabriele Giolito de’ Ferrari, die het werk in Venetië uitgaf in opdracht van Ludovico Dolce.
Q 29In welke stad drukte Johann Neumeister in april 1472 de eerste editie van de „Divina Commedia”?
Foligno
Nog hetzelfde jaar volgden uitgaven in Mantua en Venetië. Florence kreeg pas in 1481 een eigen gedrukte uitgave van Dante.
Q 30Hoe noemde de groep jonge dichters rond Dantes vriend Guido Cavalcanti zichzelf?
Fedeli d’Amore
Dante raakte omstreeks 1280 met Cavalcanti bevriend en nam de nieuwe stijl van deze dichters later zelf over.